1-John Maynard Keynes’in en önemli eseri ve bu eserin içeriği nedir?
İstihdam Faiz ve Paranın Genel Teorisi , makro iktisadın kökenini oluşturur.
2-Keynes’in geliştirdiği görüş nedir?
Toplam talebin istihdamı belirleyen temel faktör olduğu.Devlet ekonomiye müdahale ederek üretim ve istihdam hacmi üzerinde etkili olabilecektir.
3-Makro iktisadın ilgi alanına giren temel göstergeler nelerdir?
İşsizlik ve istihdam düzeyi, enflasyon ve üretim artış oranı.
4-istihdam nedir?
Çalışma ve gelir sağlama kararında olan bireylerin hizmetlerinden yararlanılmak üzere çalıştırılması.
5-işsizlik oranı nedir?
Toplam işgücü içerisinde işsiz olanların yüzdesi.
6-işsizlik türleri nelerdir?
Friksiyonel( arızi) işsizlik:kısmi,geçic i,olumsuz etkisi en az olan,yer ve meslek değiştirme sırasında görülen.
Konjonktürel işsizlik:yaygın tür,üretim hacminde zaman zaman ortaya çıkan daralmaların yarattığı tür.
Mevsimlik işsizlik: yaygın tür,tarımsal yapılı ülkelerde.
Bölge ve sektör işsizliği: belli bir sektörün veya bölgenin çekici bir alan olmaktan çıkması durumunda sektörün üretiminin daralmasına bağlı olarak ortaya çıkan tür.
Teknolojik işsizlik :uzun süre emek yoğun üretim metodu uygulanmasından sermaye yoğun tekniklere geçilmesi durumunda bir kısım emeğin işsiz kalması ile ortaya çıkan tür.
Yapısal işsizlik:durgun ekonomik dönemlerdeki tür.
Gizli işsizlik:gelişmekte olan ülkelerde tarımsal üretim alanında yaygın,belli bir üretim sektöründe istihdam edilenlerden bir kısmının faaliyetten çekilmesi durumunda üretim hacminde bir daralma meydana gelmemesi sonucu görülen tür.
7-enflasyon nedir?
Bir ekonomide fiyatlar genel düzeyinde ortaya çıkan artış.
8-fiyatlar genel düzeyi nedir?
Mal ve hizmet fiyatlarının belirli bir dönemdeki tartılı ortalamasını gösteren indeks değeri.
9-hiperenflasyon nedir?
Fiyatlar genel düzeyinde çok hızlı artışların yaşandığı dönem.
10-ekonomik büyüme nedir?
Ekonominin mal ve hizmet üretme kapasitesindeki artış.
11-konjonktür nedir?
Üretim hacmindeki artış (canlanma dönemi) ve azalış(daralma dönemi:resesyon) şeklindeki kısa dönemli dalgalanmalar.
12-konjonktür dönemindeki evreler nelerdir?
Canlanma,tepe,daralm a,dip
13-ekonominin daralmadan canlanmaya geçişine ne ad verilir?
U dönüşü
14-devletin makro ekonomiyi etkileyebilmek amacıyla kullanabileceği araçlar nelerdir?
a-Maliye politikası(devletin topladığı vergi ve yaptığı harcamalarla ilgili politikalar.) ,
b-para politikası (Merkez Bankasının ekonomideki para miktarını kontrol edebilmek amacıyla aldığı önlemler.) ve
c-arz yönlü politikalar(devletin toplam talebi arttırmak yerine üretimi arttırmaya yönelik politikaları)
15-Keynes’e göre ekonomiyi durgunluk döneminden çıkartmak için yapılması gereken nedir?
Devlet vergileri azaltmalı ve veya harcamaları arttırmalıdır.Yani genişlemeci maliye politikası uygulamalıdır.
16-enflasyonist dönemde yapılması gereken nedir?
Devlet enflasyon oranını düşürebilmek için vergileri arttırmalı ve-veya harcamaları kısmalıdır.Yani daraltıcı maliye politikası uygulamalıdır.
17-para politikası nasıldır?
Devlet para miktarının,fiyatlar genel düzeyini,faiz oranlarını ve döviz kurunu etkileyerek,işsizlik ve üretim ,üzerinde etkilerinin bulunduğunu kabul etmektedir.
18-makro iktisat ekonomide hangi grupların davranışları üzerinde durur?
Hanehalkları ve işletmeler (özel sektör), devlet (kamu), diğer ülkeler( uluslar arası sektör)
19-devresel akım diyagramı neyi gösterir?
Ekonomideki 4 sektör tarafından elde edilen geliri ve yapılan harcamaları.
20- devresel akım diyagramının ortaya koyduğu gerçek nedir?
Ekonomide birisinin yaptığı harcama mutlaka bir başkasının gelirini oluşturmaktadır.
21-transfer ödemeleri nelerdir?
Devletin,mal ,hizmet veya işgücü karşılığı olmaksızın hanehalklarına yaptığı ödemeler.
22-milli gelir muhasebesi nedir?
Bir ekonomide belirli bir dönemde gerçekleştirilen ekonomik faaliyetlerin ölçüm sistemi.
23-milli gelir hesapları neleri gösterir?
Tüm ekonomik faaliyetlerin genel bir özetini,üretim,gelir ler ve harcamalar arasındaki karşılıklı etkileşimleri.
24-gayri safi milli hasıla nedir?
bir ekonomide belirli bir dönemde üretilen tamamlanmış(nihai) mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile ifade edilen değerleri toplamı.
25-gayri safi milli hasılanın ölçülmesinde karşılaşılan sorunlar nelerdir?
a-Çifte sayma yani aynı ürünü 2 kez gsmh hesaplarına dahil etmekten kaçınmak gerekir.neden?
çünkü ara malı denen bazı mal ve hizmetler diğer bazı mal ve hizmetlerin üretilmesinde kullanılır.
Katma değer nedir?
Her üretim aşamasında ara mallarının değerine yapılan ilave.
b-bazı mal ve hizmetlerin(emniyet-milli savunma,eğitim hizmetleri gibi) piyasalar aracılığıyla satılmaması bunların değerlerini belirlemede güçlük yaratır.
C-pratik nedenlerle bazı mal ve hizmetlerin ( ev hanımlarının yaptığı hizmetler gibi ) gsmh hesaplarına dahil edilmemesi yararlı olur.
d-tamamiyle finansal nitelikte olan işlemlerde ( kamu kesimi ile özel kesimin transfer ödemeleri ,alım satım işlemleri ) gsmh hesaplarına dahil edilmez.
e-ikinci el malların satışı da gsmh hesaplarına dahil edilmez.
26-üretim faktörlerinin mülkiyetinin kimde olduğuna bakılmaksızın o ülke sınırları içinde üretilen tamamlanmış mal ve hizmetlerin toplam değerini göstermek için hangi alternatif tanım geliştirilmiştir?
Gayri safi yurt içi hasıla.
27-gsmh hangi yöntemlerle hesaplanabilir?
Gsmh = ücret + faiz + rant + kar +dolaylı vergiler + amortismanlar
Gsmh = C + I + G + (EX- IM)
a-üretim kesimlerinin yarattığı mal ve hizmetlerin toplamı açısından ( gsmh kesimlerden her birinin kaynağına kadar gidip 1 yıl içinde yaratılan değerlerin toplamı alınır)
b-gelir oluşumu açısından(gelirin ayrı ayrı tespiti ve toplamının alınması.
c-harcamalar açısından :tamamlanmış mal ve hizmetlere yapılan harcamaların toplamı gsmh yı verir.
28-ülkede elde edilen gelirler nasıl hesaplanır?
Üretim faaliyetlerine katılım sonucunda elde edilen ücret,faiz,kar ve rant gelirlerinin toplamı bulunarak.milli gelir bir ülkedeki fertlerin satın alma gücünü verir.
29-safi milli hasıla nedir?
Bir ülkenin net üretim gücünü gösteren değer.
Smh = gsmh – amortismanlar
Smh = ücret + faiz + rant + kar + dolaylı vergiler
30-amortisman nedir?
Sermaye mallarında oluşan aşınma ve eskimenin parasal değeri.
31-dolaylı vergiler nelerdir?
Bir mal veya hizmet satın alındığında ödenen vergiler.
32-dolaysız vergiler nelerdir?
Araya hiçbir aracı girmeksizin kişinin kendi beyanına göre yapılan ödemeler.(gelir vergisi)
33-kişisel gelir nasıl bulunur?
Milli gelirden dağıtılmayan şirket karları,sosyal güvenlik ödemelerinin çıkarılması,kamu ve özel sektör transfer ödemelerinin eklenmesiyle bulunur.
Kişisel gelir = Milli gelir –( dağıtılmayan şirket karları,sosyal güvenlik ödemeleri) + kamu ve özel sektör transfer ödemeleri
34-kullanılabilir gelir nedir?
Kişinin bir dönemde elde ettiği net gelir.
Kullanılabilir gelir= kişisel gelir-dolaysız vergiler
35-kişi başına milli gelir nedir?
Mevcut milli gelir değerinin nüfusa bölünmesi ile bulunan ve bir refah ölçütü olarak kullanılan değerdir.
Milli gelir = smh- dolaylı vergiler
Mg= ücret+faiz+ant+kar
36-:tamamlanmış mal ve hizmetlere yapılan harcamalar nelerdir?
a-Tüketim harcamaları:C:kişile rin gereksinimlerini karşılayan mal ve hizmetlere yaptıkları harcamalar.
b-Yatırım harcamaları:I: firmaların ve devletin yeni tesisat ve teçhizat ile yeni binalara yaptıkları harcamalar,stoklarda ki artışlar ve kişilerin yeni ev yaptırmak için harcadıkların miktarların toplamı.
c-Kamu harcamaları:G: devletin mal ve hizmet alımları için yaptığı harcamalar toplamı.
d-Net ihracat (EX-IM):ihracat gelirleri (EX)- ithalat harcamaları (IM )
37-bir ülkedeki net yatırım miktarı nasıl bulunur ?
gayrisafi yatırımlar – amortismanlar
38-net yatırımların + ve – olması durumlarından üretim kapasitesi nasıl etkilenir?
Pozitif ise sermaye stoğundaki artışa bağlı olarak üretken kapasite artar.
Negatif ise sermaye stoğundaki azalışa bağlı olarak üretken kapasite azalır.
39-Nominal fiyatlarla gsmh nedir?
Hesaplama yapılan dönemde piyasada geçerli olan fiyatların kullanılması ile bulunan gsmh değeri.
40-reel (sabit) fiyatlarla gsmh nedir?
Belirli bir yılın fiyatları esas alınarak hesaplanan gsmh değeri.
41-fiyat indeksi nedir?
Cari fiyatlarla ifade edilen bir grup mal ve hizmetin değerinin aynı mal grubunun sabit fiyatlarla ifade edilen değerine oranı.
42-gsmh deflatörü nedir?
Nominal gsmh rakamlarını reel gsmh rakamlarına dönüştürmek amacıyla kullanılan özel fiyat indeksi.
Gsmh deflatörü = nominal gsmh / reel gsmh
43-gsmh ‘nın kullanımındaki sınırlar nelerdir?
Ülkenin nüfusu bilinmedikçe gsmh ve bununla ilgili milli gelir kavramları anlam ifade etmez( bu sakıncanın giderilmesi için kişi başına üretimi ifade eden kişi başına gsmh ( GSMH/ NÜFUS) kavramı kullanılır ) ,dinlenme faaliyeti hesaba katılmaz,üretilen malların kalitesindeki değişim hesaba katılmaz,ülkede yaratılan gelirin birleşimi ve dağılımı konusunda ayrıntılı bilgi vermez,sosyal maliyetleri yansıtmaz,yasal olmayan faaliyetlerden elde edilen gelir gsmh na yansıtılamaz.
44-kayıt dışı ekonomi nedir?
Gsmhna dahil edilmesi gerekirken hesapların dışında kalan ekonomik faaliyetler.
45-hane halkları elde ettikleri gelirleri hangi şekillerde kullanırlar?
a-mal ve hizmetlerin tüketiminde
b-tasarrufta
c-vergi ödemede
46-elde edilen gelir nasıl bulunur?
Tüketim harcamaları ile tasarruf toplanarak
Y = C + S
47-tüketim nedir?
Tüketicilerin mal ve hizmetler için yaptıkları harcamalar.
48-tasarruf nedir?
Gelirin tüketilmeyen kısmı.
49-tüketim fonksiyonu nedir?
Gelirle tüketim harcamaları arasındaki doğru yönlü ilişkiyi gösteren fonksiyon.
50-otonom tüketim nedir?
Tüketim harcamalarının gelirden bağımsız olan kısmı.
51-ortalama tüketim eğilimi nedir?
(APC):gelirin tüketim amacıyla harcanan kısmı.
APC = tüketim / gelir = C / Y
52-Gelir artışı ortalama tüketim eğilimini nasıl etkiler?
Gelir arttıkça ortalama tüketim eğilimi düşer.bunu nedeni hane halklarının gelirde ortaya çıkan artışın sadece belli bir bölümünü tüketime ayırmalarıdır.gelir arttıkça tüketim harcamaları gelirdeki artıştan daha düşük olacaktır.
53-marjinal tüketim eğilimi nedir?
Gelirdeki değişmenin tüketim harcamalarında yarattığı değişmeyi ifade eder.
Tüketim fonksiyonunun eğimidir.
MPC = tüketimdeki değişme / gelirdeki değişme
54-tasarruf fonksiyonu nedir?
Gelir ile tasarruflar arasındaki doğru yönlü ilişkiyi gösteren fonksiyon.
55-negatif tasarruf nedir?
Harcamaların geliri aşan kısmı.
56-otonom tasarruf nedir?
Tasarrufların gelirden bağımsız olan kısmı.
57-ortalama tasarruf eğilimi nedir?
APS:gelirin tasarrufa ayrılan kısmı.
APS = tasarruf / gelir = S / Y
58-marjinal tasarruf eğilimi nedir?
MPS: gelirdeki değişmenin tasarruflarda yaratacağı değişmeyi ifade eder.tasarruf fonksiyonunun eğimini gösterir.
MPS = tasarruflardaki değişme / gelirdeki değişme
59-tüketim harcamalarını belirleyen faktörler nelerdir?
Kullanılabilir gelir(en önemlisi),bekleyişle r,demografik unsurlar (nüfus büyüklüğündeki bir artış otonom tüketimi arttırır.nüfusun yaş bileşimi ise tüketim fonksiyonunun eğimini değiştirir. ) ,yatırımlar (yatırımların arttığı bir durumda fonksiyon yukarıya kayacak,yatırımların azaldığı durumda ise fonksiyon aşağıya kayacaktır )
60-yatırım harcamaları nelerdir?
İşletmelerin sermaye mallarına ve stoklara yaptıkları harcamalardır.
61-planlanmış stoklar (envanterler ) nedir?
Bir firmanın stoklarında ileride yoğunlaşmasını bekledikleri talebi karşılamak için yeterli miktarda mal bulundurması.
62- planlanmamış stoklar (envanterler ) nedir?
Firmanın hedeflediği satış sürecinde elinde kalan stok miktarı.
63-planlanmış yatırımları neler etkiler?
Faiz oranı (borçlanılan fonların maliyeti ) ,beklenen kar,teknolojik değişim(bir malın üretim teknolojisinin gelişmesi yatırım harcamalarını arttırır ),sermaye mallarının maliyeti(sermaye mallarının fiyatı arttıkça beklenen karlılık azalır.)
64-faiz oranının yükselmesinden yatırım harcamaları nasıl etkilenir?
Azalır.
65-beklenen karlılığı hangi faktörler etkiler?
Yeni firmaların piyasaya girişi,politik istikrarsızlık,vergi ler,dünyadaki genel ekonomik koşullar.
66-kamu harcamalarının otonom olduğunu ve devletin izlediği politikalara göre belirlendiği varsayımı altında kamu harcamalarındaki bir artış fonksiyonu nasıl etkiler ?
yukarıya doğru paralel olarak kaydırır.
67-net ihracat nedir?
Mal ve hizmet ihracatı ile mal ve hizmet ithalatı arası fark.
Fark pozitif ise durum nedir?
Dış ticaret fazlası mevcuttur.
Fark negatif ise durum nedir?
Dış ticaret açığı vardır.
68-ihracat nedir?
Ülkede üretilen mal ve hizmetlerin diğer ülkelere satılan miktarı.otonom kabul edilir(cari yurt içi gelirden bağımsızdır)
69-ithalat nedir?
Diğer ülkelerden satın alınan mal ve hizmet miktarı.
70-ülkenin gelir düzeyindeki artış ithalatı nasıl etkiler?
Arttırır.
71-marjinal ithalat eğilimi nedir?_
MPI: gelirdeki değişmeler karşısında ithalat miktarının hangi miktarda değiştiğini gösteren kavram.
72-toplam harcama fonksiyonu nedir?
AE = C + I + G + X
73-19.ve 20.yy başlarındaki iktisatçılar kimlerdi ve görüşleri neydi?
John Stuart Mıill,Alfred Marshall,A.Cecil Pigou
Bir ekonomide tam istihdamı gerçekleştirmek için devlet müdahalesine gerek olmadığı.ekonomide işsizlik geçicidir,piyasa mekanizması tam istihdamı otomatik olarak sağlar.
74-Say yasası nedir?
( John Baptiste Say) her arz kendi talebini yaratır.
Belirli miktarda mal ve hizmetin üretimi,bu üretimi satın almaya yetecek miktarda bir gelirin yaratılması ile sonuçlanır.
Özet etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Özet etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
6 Eylül 2011 Salı
GENEL MUHASEBE Ders Özetleri
GENEL MUHASEBE
İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para, araç-gereç, malzeme, hammadde, personel gibi faktörleri bilinçli ve sistemli bir şekilde bir araya getirerek ve faaliyetlerde bulunarak mal ve hizmet üreten iktisadi birime işletme denir.
İşletmenin varlıkları, sermayesi ve borçları üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen işlemlere ait bilgileri; kaydetmek, sınıflandırmak, özetlemek, analiz etmek ve yorumlamak suretiyle ilgililere raporlar şeklinde sunan bilgi sistemine muhasebe denir.
Muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesind e temel alınan, işletme faaliyetlerinin sürekli olmasına rağmen ara ara kesildiği varsayılarak ölçme, kontrol ve planlama işlevlerine imkan veren eşit uzunluktaki sürelere dönem denir.
Bir işletmenin belirli bir döneme, genellikle bir mali yıla ait net sonucunu, brüt satış karı, faaliyet karı büyüklüklerine ve bunları oluşturan ana olaylara yer vererek gösteren mali tabloya gelir tablosu denir.
Hesaplar:
*Makinelerdeki azalışlar ilgili hesapta alacaklandırılır.
*Gelirlerdeki artışlar ilgili hesapta alacaklandırılır.
*Giderlerdeki artışlar ilgili hesapta borçlandırılır.
*Sermayedeki azalışlar ilgili hesapta borçlandırılır.
Tekdüzen hesap planının dayandığı hesap çerçevesine göre gelir tablosu hesapları 6. hesap grubunda yer alır.
Nakit hareketlerinin kaydedilmesine yardımcı işlevi bulunan ve alacaklı hesabı daima kasa hesabı olan belge tediye fişi (ödeme) denir.
Yevmiye defteri için geçerli bilgiler:
*Bir işlemin bir bütün olarak iki madde çizgi arasında kaydedilmesi
*Yevmiye defterine yapılan kayıtların tümünün büyük deftere aktarılması
*Sayfa numaraları, her bir sayfaya bir numara gelecek şekilde birbirini takip etmesi
*Büyük defter bağlantı numarası sütunu bulunması
Saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle bilanço günündeki varlıkları borçları kesin bir şekilde ve ayrıntılı olarak saptama işlemine envanter çıkarmak(muhasebe dışı envanter) denir.
Dönem sonu bilançosu kesin mizana dayanarak düzenlenir.
Muhasebenin temel kavramlarına dayanan, muhasebe uygulamasını oluşturan muhasebe usulleri, işlemleri ve tekniklerine yön veren(dayanak oluşturan) kurallara genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri denir.
Muhasebenin temel kavramlarından birkaçı:
*Önemlilik
*Tutarlılık
*Kişilik
*Verilerin güvenilir olması
Aralıklı envanter yönteminin özellikleri:
*Mal mevcudunun ancak sayım ve değerleme yapıldıktan sonra belirlenmesi
*Satın alınan malların maliyetini oluşturan bütün unsurların "153 ticari mallar hesabı"na kaydedilmesi
*Satışların kar veya zararını belirlemek için fiili sayım ve değerleme yapmanın gerekmesi
*Mal çeşidi çok ve küçük hacimli nispeten ucuz fiyatlı birimlerden oluşan işletmeler için uygun bir yöntem olması
100 Kasa Hesabı borçlu ve 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı alacaklı olan işlem hisse senetleri kar payı tahsilatına aittir.
Tahvil üzerinde yer alan faiz kuponlarının vadesi geldiğinde tahsil edilene kadar borç kaydedildikleri hesap diğer hazır değerlerdir.
Bir işletme hisse senedi satın alarak sermayesine veya yönetimine katıldığı başka işletmeden olan alacaklarını iştiraklerden alacaklar hesabının borcuna kaydeder.
İşletme, ana faaliyet konusu olan maldan personeline kredili satış yapmıştır.Bu satıştan doğan alacağını personelden alacaklar hesabında izlenir.
"Maddi olmayan duran varlıklar" grubunda yer alanlar:
*Şerefiye
*Haklar
*Kuruluş ve örgütlenme giderleri
*Özel maliyet
*Araştırma ve geliştirme giderleri
*Birikmiş amortismanlar
*Verilen avanslar
İşletme 5.000.000.000 liraya satın alındığı satın aldığı bir arsa üzerinde yer alan eski bir yapıyı 300.000.000 liraya yıktırmış ve enkazını 125.000.000 liraya satmıştır. Bu bilgilere göre, Arazi ve Arsalar Hesabına arsanın değeri 5.175.000.000 lira olarak görülecektir.
5.000.000.000+300.00 0.000=5.300.000.000
5.300.000.000-125.000.000=5.175.00 0.000
Maliyet muhasebesinin işlevleri: Mamullerin maliyetini saptamak, Maliyet kontrolünü sağlamak, Planlama yapma yapmak, Yönetimin alacağı kararlara yardımcı olmak.
İşletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını sermayesini ve borçlarını çeşit ve tutar olarak gösteren mali tablo Bilanço'dur.
Tekdüzen hesap planının dayandığı hesap çerçevesine göre gelir tablosu hesapları 6.hesap grubunda yer alır.
Yevmiye defterinin sağladığı yararlar:
Mali nitelikteki olayların etkilerini hesap bazında sınıflandırması
Bir gün içinde yapılan işlemlerin neler olduğunu toplu olarak göstermesi
Büyük deftere yapılacak kayıtların sağlıklı olmasına yardım etmesi
Bir işlemden etkilenen unsurları bir arada ele alarak bir bütün olarak göstermesi
Yeni işe başlayan işletme ile öteden beri işine devam etmekte olan işletme arasında muhasebe süreci açısından farklı işlem : Dönembaşı envanterine dayanarak dönembaşı bilançosunun düzenlenmesi
Muhasebenin temel kavramlarına dayanan , muhasebe uygulamasını oluşturan muhasebe usulleri, işlemleri ve tekniklerine yön veren (dayanak oluşturan) kurallara Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri denir.
100 kasa hesabı borçlu, 600 Yurtiçi satışlar hesabı alacaklı, 320 satıcılar hesabı borçlu, 153 ticari mallar hesabı alacaklı olduğu devamlı envanter yönteminde satış işleminin yapıldığı 320 satıcılar hesabı yanlış kullanılmıştır.
Tahviller: Borç para bulmak amacıyla çıkartılırlar, Anonim şirket ve kamu kuruluşları tahvil çıkarma yetkisine sahiptir, Elinde tahvil olan kişi kar payı almaz faiz alır, Alındıklarında alış bedelleri üzerinden borçlandırılarak kayda alınırlar, Satıldığında alış bedeli üzerinden alacaklandırılırlar.
A işletmesi müşteri Naim Uygun'dan 120 milyon liralık alacağına karşılık 3 ay vadeli 150 milyon lira nominal değerli bir bono almıştır. İlgili yevmiye kaydı: 121 Alacak senetleri hesabı 150milyon borçlu, 120 alıcılar hesabı a120 milyon alacaklı, 642 Faiz gelirleri 30 milyon alacaklı olur. 150-120=30
İmtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi bedel ödenerek elde edilen bazı hukuki tasarruflar ile kamu otoritelerinin, işletmeye belirli alanlarda tanıdığı kullanma, yararlanma gibi yetkiler dolayısıyla yapılan harcamalar 260 Haklar Hesabında izlenir.
Borçlunun imzasından başka bir teminata dayanmayan kredi türü Açık Kredi'dir.
31:03.2003 tarihinde; 191 indirilecek KDV hs. 1 milyar 200 milyon borç,
391 hesaplanan KDV hs. 1 milyar 450 milyon alacak kalanı vermektedir.Bu bilgilere göre yapılacak kayıt: Hesaplan KDV Hs. 1 milyar 450 milyon borçlu, İndirilecek KDV Hs. 1 milyar 200 milyon alacaklı, Ödenecek vergi ve fonlar hs. 250 milyon alacaklı olur.
Sermaye ortaklar tarafından taahhüt edildiğinde yapılacak kayıt: Ödenmemiş sermaye hesabı borçlu, Sermaye hesabı alacaklıdır.
Satışlar maliyetinin belirlenmesinde 620 Satılan mamullerin maliyeti, 621 satılan ticari malların maliyeti, 622 satılan hizmet maliyeti, 623 diğer satışların maliyeti hesapları kullanılır, Komisyon giderleri hesabı kullanılmaz.
Büyük defter hesaplarında envanter kayıtlarına yer verildikten sonra kesin mizan çıkarılır.
Piyasa değeri alış bedelinin altına inen hisse senetlerinin piyasa fiyatıyla değerlenmesi ve değer azalışı için karşılık ayrılması ihtiyatlılık kavramı muhasebe ilkesi ile açıklanabilir.
Borç senetleri hesabının alacak kalanı 1 milyon 500 bin ve hesaplanan tasarruf değeri 1 milyon 450 bin ise şu kayıt yapılır: Borç Sn. Reeskontu Hs. 50 bin borçlu, Reeskont Faiz Gelirleri Hs. 50 bin alacaklı olur.
Gelecek aylara ait gelirler hesabı: Bir bilanço hesabıdır. Pasif karakterli bir hesaptır. Kısa vadeli yabancı kaynaklar grubunda yer alır. Hesap alacak kalanı verir.
Özsermaye hesabı gelir tablosunda yer almaz. Brüt satışlar, Satışların maliyeti, Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar, dönem net karı veya zararı gelir tablosunda yer alır.
MUHASEBE, işletmenin varlıkları ve kaynakları ( sermayesi ve borçları) üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen mali nitelikli işlemlere ait bilgileri; kaydetmek, sınıflandırmak, özetlemek, analiz etmek ve yorumlamak suretiyle ilgili kişi ve kurumlara raporlar halinde sunan bir bilgi sistemidir.
Mali nitelikteki işlemlere ait bilgilerin, belgelendirilerek toplanması daha sonra bilgi kullanıcılarına sunulması ve yorumlamaya hazırlanması için belirli şekillere ve kurallara göre yazılması işlemine KAYDETME denir.
Sermayede GİDER, azalış yaratan işlemdir.
Asli hesapları etkileyen ve asli hesapların temsil ettiği aktif ve pasif değerlerin gerçek değerleri ile gösterilmesini sağlamak için kullanılan hesaplar DÜZENLEYİCİ HESAPLAR'dır.
Varlıklarda, borçlarda ve sermayede artış veya azalış yaratmayan, ancak işletme yönetimi ve diğer ilgililer tarafından bilinmesi ve izlenmesi gereken işlemlere ait hesaplar NAZIM HESAPLAR hesap grubu altında yer alır.
Varlıklar=Sermaye+Bo rçlar, bilanço eşitliğini ifade eder.
Bilançonun her bir kaleminde, dönem içindeki işlemler nedeniyle meydana gelen artış ve azalışların izlendiği çizelgeye HESAP denir.
KREDİLİ MAL ALIŞI işleminde varlıklarda ve kaynaklarda EŞİT büyüklükte bir ARTIŞ olur.
İşletmenin KARLI PEŞİN MAL SATMASI durumunda hem aktif hem de pasif toplamlarında ARTIŞ olur.
Yevmiye defterine maddeler şeklinde kaydedilen işlemleri, buradan alarak sistemli bir şekilde ilgili hesaplara dağıtan ve sınıflandırılmış olarak bu hesaplara toplayan defter BÜYÜK DEFTER'dir.
Bir işletmede "Alıcılar defteri" yardımcı defter kapsamı altında yer alır.
Kesin mizan, dönem sonu muhasebe işlemlerinin yapılmasından sonra düzenlenir.
Genel geçici mizan düzenlendikten sonra sırasıyla muhasebe dışı envanter yapılır, muhasebe içi envanter yapılır, kesin mizan düzenlenir, mali tablolar düzenlenir(Bilanço).
İşletmenin sınırsız kabul edilen ömrünün belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması dolayısıyla gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi DÖNEMSELLİK kavramının gereğidir.
İşletmenin kasasında bulunan paranın bir bankada açtırılan ticari mevduat hesabına yatırılması durumunda, bir aktif hesap (102) borçlandırılırken, bir aktif hesap(100) alacaklandırılır.
İşletme, bankadaki mevduat hesabından para çekmiştir. Bu durumda Bankalar Hesabı alacaklandırılır. Kasa hesabı borçlandırılır.
Devamlı envanter yönteminde satılan mal iade edilirse, iade tutarı, 610 Satıştan İadeler (satış iadeleri) hesabının borcuna kaydedilir.
Bir işletmenin dönem sonu 153 Ticari Mallar Hesabı borç kalanı 350 milyon TL dir. Mal Mevcudu 260 milyon TL, Yurtiçi Satışlar Hesabı alacak kalanı 265 milyon TL. dir. Bu durumda işletmenin mal alım satım işlemlerinden elde ettiği kar 175 milyondur. Mevcut malın maliyeti 350, satılan maliyetin maliyeti=350-260=90, Yurtiçi satışların alacak kalanı satış gelirini verir. 265-90=175 milyon kar.
İşletmenin daha çok yönetim faaliyetleri sırasında kullandığı büro eşyaları DEMİRBAŞLAR hesabında muhasebeleştirilir.
A İşletmesi satın almış olduğu mal karşılığında satıcıya bir müşteri çeki vermiştir. Bu durumda yapılacak muhasebe kaydında "Verilen çekler ve ödeme emirleri" hesabı alacaklandırılır.
A işletmesi müşterisi Naim Uygun'dan 15 milyar TL'lik alacağına karşılık aynı tutarda 2 ay vadeli bir bono almıştır. Bu durumda Alacak Senetleri Hesabı borçlandırılır. Alıcılar Hesabı alacaklandırılır.
Kasa Hesabının borç kalanı kasada mevcut parayı gösterir. Bir işletmenin dönem sonu sayımındaki para mevcudu 60 milyon TL. ve Kasa Hesabının borç kalanı 60 milyon TL ise muhasebe kayıtlarında yapılacak bir işlem yoktur.
İşletmenin 1996 yılında 120 milyon TL'ye satın aldığı demirbaşa %20 üzerinden ayırdığı amortisman tutarı 24 milyon TL dir. 1997 yılı sonunda %70 oranıyla yapılan yeniden değerleme sonucu hesaplanacak yeniden değerleme artışı 67 200 000 TL dir. 120*0.7=84, 24*0.7=16,8 , 84-16,8=67,2 değer artışıdır.
Bir işletme, hisse senedi satın alarak sermayesine veya yönetimine katıldığı başka bir işletmeden olan alacaklarını İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR HESABININ BORCUNDA izler.
Bir işletme devalınırken katlanılan maliyet ile söz konusu işletmenin rayiç bedelle hesaplanan net varlıklarının değeri arasındaki olumlu farklar Şerefiye Hesabında izlenir.
Bir kişi veya kuruma açık kredi açılabilmesi için aranan koşullar: İşlerinde deneyimli olması, Faaliyet konusunun güvenli olması, Uzun bir ticari geçmişe sahip olması, Ticari ahlakının iyi olması, O banka şubesinde yeterli ticari mevduatı olması ve komisyonlu işler getirmesi.
İşletme vadesi gelen senedini ilgili bankaya ödemiş ve senedini geri almışsa yapılacak muhasebe kaydında 321 Borç Senetleri Hesabı borçlandırılır.
Özkaynakları arttıran unsurlar: Dönem net karı, Sermaye artışı, Olağandışı yedekler, Yeniden değerleme artışları.
İşletmenin temettü gelirinin doğması durumunda İştiraklerden Alacaklar Hesabı borçlandırılır, İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı alacaklandırılır.
Genel geçici mizandan yararlanmak suretiyle dönem sonu bilançosunun hazırlanamama nedenleri:
Bazı alacakların tahsili şüpheli duruma düşmüş, bazı alacakların tahsil olanağı tamamen ortadan kalkmış yani değersiz duruma düşmüş olması.
Bazı mali nitelikteki işlemlerin kayıtlarının unutulmuş olması.
Portföydeki hisse senetlerinde alış bedellerine göre değer düşmelerinin meydana gelmiş olması.
Mal hareketleri, aralıklı envanter yöntemine göre muhasebeleştirildiği nde eldeki malların değerini ilgili hesap kalanından saptama olanağının olmaması.
İstenilmesine rağmen borçlusu tarafından ödenmeyen senetli veya senetsiz alacaklar , Alacak Senetleri Hesabında izlenir.
Duran varlıkların maliyetinin dönem sonuçlarına amortisman payı olarak yüklenecek tutarının belirlenmesinde Duran varlğın bedeli, Duran varlığın hurda değeri, Seçilen Amortisman yöntemi, Duran varlığın ömrü gözönünde bulundurulur.
İşletmenin çıkarmış olduğu tahvillerin satılmış olması ve bedelinin işletmenin ticari mevduat hesabına kaydedilmesi durumunda 102 Bankalar Hesabı borçlandırılır, 405 Çıkarılmış Tahviller Hesabı alacaklandırılır.
Borçlu cari hesap üzerinden tahakkuk eden faizler, 642 Faiz Gelirleri Hesabının alacağına kaydedilir.
610 Satıştan iadeler, 621 Satılan ticari mallar maliyeti, 600 Yurtiçi satışlar, 654 Karşılık giderleri Dönem Karı veya zararı hesabına devredilir.
Dönen varlıklar, Duran varlıklar, Özkaynaklar, Yabancı kaynaklar bilançoda yer alır.
İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para, araç-gereç, malzeme, hammadde, personel gibi faktörleri bilinçli ve sistemli bir şekilde bir araya getirerek ve faaliyetlerde bulunarak mal ve hizmet üreten iktisadi birime işletme denir.
İşletmenin varlıkları, sermayesi ve borçları üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen işlemlere ait bilgileri; kaydetmek, sınıflandırmak, özetlemek, analiz etmek ve yorumlamak suretiyle ilgililere raporlar şeklinde sunan bilgi sistemine muhasebe denir.
Muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesind e temel alınan, işletme faaliyetlerinin sürekli olmasına rağmen ara ara kesildiği varsayılarak ölçme, kontrol ve planlama işlevlerine imkan veren eşit uzunluktaki sürelere dönem denir.
Bir işletmenin belirli bir döneme, genellikle bir mali yıla ait net sonucunu, brüt satış karı, faaliyet karı büyüklüklerine ve bunları oluşturan ana olaylara yer vererek gösteren mali tabloya gelir tablosu denir.
Hesaplar:
*Makinelerdeki azalışlar ilgili hesapta alacaklandırılır.
*Gelirlerdeki artışlar ilgili hesapta alacaklandırılır.
*Giderlerdeki artışlar ilgili hesapta borçlandırılır.
*Sermayedeki azalışlar ilgili hesapta borçlandırılır.
Tekdüzen hesap planının dayandığı hesap çerçevesine göre gelir tablosu hesapları 6. hesap grubunda yer alır.
Nakit hareketlerinin kaydedilmesine yardımcı işlevi bulunan ve alacaklı hesabı daima kasa hesabı olan belge tediye fişi (ödeme) denir.
Yevmiye defteri için geçerli bilgiler:
*Bir işlemin bir bütün olarak iki madde çizgi arasında kaydedilmesi
*Yevmiye defterine yapılan kayıtların tümünün büyük deftere aktarılması
*Sayfa numaraları, her bir sayfaya bir numara gelecek şekilde birbirini takip etmesi
*Büyük defter bağlantı numarası sütunu bulunması
Saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle bilanço günündeki varlıkları borçları kesin bir şekilde ve ayrıntılı olarak saptama işlemine envanter çıkarmak(muhasebe dışı envanter) denir.
Dönem sonu bilançosu kesin mizana dayanarak düzenlenir.
Muhasebenin temel kavramlarına dayanan, muhasebe uygulamasını oluşturan muhasebe usulleri, işlemleri ve tekniklerine yön veren(dayanak oluşturan) kurallara genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri denir.
Muhasebenin temel kavramlarından birkaçı:
*Önemlilik
*Tutarlılık
*Kişilik
*Verilerin güvenilir olması
Aralıklı envanter yönteminin özellikleri:
*Mal mevcudunun ancak sayım ve değerleme yapıldıktan sonra belirlenmesi
*Satın alınan malların maliyetini oluşturan bütün unsurların "153 ticari mallar hesabı"na kaydedilmesi
*Satışların kar veya zararını belirlemek için fiili sayım ve değerleme yapmanın gerekmesi
*Mal çeşidi çok ve küçük hacimli nispeten ucuz fiyatlı birimlerden oluşan işletmeler için uygun bir yöntem olması
100 Kasa Hesabı borçlu ve 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı alacaklı olan işlem hisse senetleri kar payı tahsilatına aittir.
Tahvil üzerinde yer alan faiz kuponlarının vadesi geldiğinde tahsil edilene kadar borç kaydedildikleri hesap diğer hazır değerlerdir.
Bir işletme hisse senedi satın alarak sermayesine veya yönetimine katıldığı başka işletmeden olan alacaklarını iştiraklerden alacaklar hesabının borcuna kaydeder.
İşletme, ana faaliyet konusu olan maldan personeline kredili satış yapmıştır.Bu satıştan doğan alacağını personelden alacaklar hesabında izlenir.
"Maddi olmayan duran varlıklar" grubunda yer alanlar:
*Şerefiye
*Haklar
*Kuruluş ve örgütlenme giderleri
*Özel maliyet
*Araştırma ve geliştirme giderleri
*Birikmiş amortismanlar
*Verilen avanslar
İşletme 5.000.000.000 liraya satın alındığı satın aldığı bir arsa üzerinde yer alan eski bir yapıyı 300.000.000 liraya yıktırmış ve enkazını 125.000.000 liraya satmıştır. Bu bilgilere göre, Arazi ve Arsalar Hesabına arsanın değeri 5.175.000.000 lira olarak görülecektir.
5.000.000.000+300.00 0.000=5.300.000.000
5.300.000.000-125.000.000=5.175.00 0.000
Maliyet muhasebesinin işlevleri: Mamullerin maliyetini saptamak, Maliyet kontrolünü sağlamak, Planlama yapma yapmak, Yönetimin alacağı kararlara yardımcı olmak.
İşletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını sermayesini ve borçlarını çeşit ve tutar olarak gösteren mali tablo Bilanço'dur.
Tekdüzen hesap planının dayandığı hesap çerçevesine göre gelir tablosu hesapları 6.hesap grubunda yer alır.
Yevmiye defterinin sağladığı yararlar:
Mali nitelikteki olayların etkilerini hesap bazında sınıflandırması
Bir gün içinde yapılan işlemlerin neler olduğunu toplu olarak göstermesi
Büyük deftere yapılacak kayıtların sağlıklı olmasına yardım etmesi
Bir işlemden etkilenen unsurları bir arada ele alarak bir bütün olarak göstermesi
Yeni işe başlayan işletme ile öteden beri işine devam etmekte olan işletme arasında muhasebe süreci açısından farklı işlem : Dönembaşı envanterine dayanarak dönembaşı bilançosunun düzenlenmesi
Muhasebenin temel kavramlarına dayanan , muhasebe uygulamasını oluşturan muhasebe usulleri, işlemleri ve tekniklerine yön veren (dayanak oluşturan) kurallara Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri denir.
100 kasa hesabı borçlu, 600 Yurtiçi satışlar hesabı alacaklı, 320 satıcılar hesabı borçlu, 153 ticari mallar hesabı alacaklı olduğu devamlı envanter yönteminde satış işleminin yapıldığı 320 satıcılar hesabı yanlış kullanılmıştır.
Tahviller: Borç para bulmak amacıyla çıkartılırlar, Anonim şirket ve kamu kuruluşları tahvil çıkarma yetkisine sahiptir, Elinde tahvil olan kişi kar payı almaz faiz alır, Alındıklarında alış bedelleri üzerinden borçlandırılarak kayda alınırlar, Satıldığında alış bedeli üzerinden alacaklandırılırlar.
A işletmesi müşteri Naim Uygun'dan 120 milyon liralık alacağına karşılık 3 ay vadeli 150 milyon lira nominal değerli bir bono almıştır. İlgili yevmiye kaydı: 121 Alacak senetleri hesabı 150milyon borçlu, 120 alıcılar hesabı a120 milyon alacaklı, 642 Faiz gelirleri 30 milyon alacaklı olur. 150-120=30
İmtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi bedel ödenerek elde edilen bazı hukuki tasarruflar ile kamu otoritelerinin, işletmeye belirli alanlarda tanıdığı kullanma, yararlanma gibi yetkiler dolayısıyla yapılan harcamalar 260 Haklar Hesabında izlenir.
Borçlunun imzasından başka bir teminata dayanmayan kredi türü Açık Kredi'dir.
31:03.2003 tarihinde; 191 indirilecek KDV hs. 1 milyar 200 milyon borç,
391 hesaplanan KDV hs. 1 milyar 450 milyon alacak kalanı vermektedir.Bu bilgilere göre yapılacak kayıt: Hesaplan KDV Hs. 1 milyar 450 milyon borçlu, İndirilecek KDV Hs. 1 milyar 200 milyon alacaklı, Ödenecek vergi ve fonlar hs. 250 milyon alacaklı olur.
Sermaye ortaklar tarafından taahhüt edildiğinde yapılacak kayıt: Ödenmemiş sermaye hesabı borçlu, Sermaye hesabı alacaklıdır.
Satışlar maliyetinin belirlenmesinde 620 Satılan mamullerin maliyeti, 621 satılan ticari malların maliyeti, 622 satılan hizmet maliyeti, 623 diğer satışların maliyeti hesapları kullanılır, Komisyon giderleri hesabı kullanılmaz.
Büyük defter hesaplarında envanter kayıtlarına yer verildikten sonra kesin mizan çıkarılır.
Piyasa değeri alış bedelinin altına inen hisse senetlerinin piyasa fiyatıyla değerlenmesi ve değer azalışı için karşılık ayrılması ihtiyatlılık kavramı muhasebe ilkesi ile açıklanabilir.
Borç senetleri hesabının alacak kalanı 1 milyon 500 bin ve hesaplanan tasarruf değeri 1 milyon 450 bin ise şu kayıt yapılır: Borç Sn. Reeskontu Hs. 50 bin borçlu, Reeskont Faiz Gelirleri Hs. 50 bin alacaklı olur.
Gelecek aylara ait gelirler hesabı: Bir bilanço hesabıdır. Pasif karakterli bir hesaptır. Kısa vadeli yabancı kaynaklar grubunda yer alır. Hesap alacak kalanı verir.
Özsermaye hesabı gelir tablosunda yer almaz. Brüt satışlar, Satışların maliyeti, Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar, dönem net karı veya zararı gelir tablosunda yer alır.
MUHASEBE, işletmenin varlıkları ve kaynakları ( sermayesi ve borçları) üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen mali nitelikli işlemlere ait bilgileri; kaydetmek, sınıflandırmak, özetlemek, analiz etmek ve yorumlamak suretiyle ilgili kişi ve kurumlara raporlar halinde sunan bir bilgi sistemidir.
Mali nitelikteki işlemlere ait bilgilerin, belgelendirilerek toplanması daha sonra bilgi kullanıcılarına sunulması ve yorumlamaya hazırlanması için belirli şekillere ve kurallara göre yazılması işlemine KAYDETME denir.
Sermayede GİDER, azalış yaratan işlemdir.
Asli hesapları etkileyen ve asli hesapların temsil ettiği aktif ve pasif değerlerin gerçek değerleri ile gösterilmesini sağlamak için kullanılan hesaplar DÜZENLEYİCİ HESAPLAR'dır.
Varlıklarda, borçlarda ve sermayede artış veya azalış yaratmayan, ancak işletme yönetimi ve diğer ilgililer tarafından bilinmesi ve izlenmesi gereken işlemlere ait hesaplar NAZIM HESAPLAR hesap grubu altında yer alır.
Varlıklar=Sermaye+Bo rçlar, bilanço eşitliğini ifade eder.
Bilançonun her bir kaleminde, dönem içindeki işlemler nedeniyle meydana gelen artış ve azalışların izlendiği çizelgeye HESAP denir.
KREDİLİ MAL ALIŞI işleminde varlıklarda ve kaynaklarda EŞİT büyüklükte bir ARTIŞ olur.
İşletmenin KARLI PEŞİN MAL SATMASI durumunda hem aktif hem de pasif toplamlarında ARTIŞ olur.
Yevmiye defterine maddeler şeklinde kaydedilen işlemleri, buradan alarak sistemli bir şekilde ilgili hesaplara dağıtan ve sınıflandırılmış olarak bu hesaplara toplayan defter BÜYÜK DEFTER'dir.
Bir işletmede "Alıcılar defteri" yardımcı defter kapsamı altında yer alır.
Kesin mizan, dönem sonu muhasebe işlemlerinin yapılmasından sonra düzenlenir.
Genel geçici mizan düzenlendikten sonra sırasıyla muhasebe dışı envanter yapılır, muhasebe içi envanter yapılır, kesin mizan düzenlenir, mali tablolar düzenlenir(Bilanço).
İşletmenin sınırsız kabul edilen ömrünün belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması dolayısıyla gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi DÖNEMSELLİK kavramının gereğidir.
İşletmenin kasasında bulunan paranın bir bankada açtırılan ticari mevduat hesabına yatırılması durumunda, bir aktif hesap (102) borçlandırılırken, bir aktif hesap(100) alacaklandırılır.
İşletme, bankadaki mevduat hesabından para çekmiştir. Bu durumda Bankalar Hesabı alacaklandırılır. Kasa hesabı borçlandırılır.
Devamlı envanter yönteminde satılan mal iade edilirse, iade tutarı, 610 Satıştan İadeler (satış iadeleri) hesabının borcuna kaydedilir.
Bir işletmenin dönem sonu 153 Ticari Mallar Hesabı borç kalanı 350 milyon TL dir. Mal Mevcudu 260 milyon TL, Yurtiçi Satışlar Hesabı alacak kalanı 265 milyon TL. dir. Bu durumda işletmenin mal alım satım işlemlerinden elde ettiği kar 175 milyondur. Mevcut malın maliyeti 350, satılan maliyetin maliyeti=350-260=90, Yurtiçi satışların alacak kalanı satış gelirini verir. 265-90=175 milyon kar.
İşletmenin daha çok yönetim faaliyetleri sırasında kullandığı büro eşyaları DEMİRBAŞLAR hesabında muhasebeleştirilir.
A İşletmesi satın almış olduğu mal karşılığında satıcıya bir müşteri çeki vermiştir. Bu durumda yapılacak muhasebe kaydında "Verilen çekler ve ödeme emirleri" hesabı alacaklandırılır.
A işletmesi müşterisi Naim Uygun'dan 15 milyar TL'lik alacağına karşılık aynı tutarda 2 ay vadeli bir bono almıştır. Bu durumda Alacak Senetleri Hesabı borçlandırılır. Alıcılar Hesabı alacaklandırılır.
Kasa Hesabının borç kalanı kasada mevcut parayı gösterir. Bir işletmenin dönem sonu sayımındaki para mevcudu 60 milyon TL. ve Kasa Hesabının borç kalanı 60 milyon TL ise muhasebe kayıtlarında yapılacak bir işlem yoktur.
İşletmenin 1996 yılında 120 milyon TL'ye satın aldığı demirbaşa %20 üzerinden ayırdığı amortisman tutarı 24 milyon TL dir. 1997 yılı sonunda %70 oranıyla yapılan yeniden değerleme sonucu hesaplanacak yeniden değerleme artışı 67 200 000 TL dir. 120*0.7=84, 24*0.7=16,8 , 84-16,8=67,2 değer artışıdır.
Bir işletme, hisse senedi satın alarak sermayesine veya yönetimine katıldığı başka bir işletmeden olan alacaklarını İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR HESABININ BORCUNDA izler.
Bir işletme devalınırken katlanılan maliyet ile söz konusu işletmenin rayiç bedelle hesaplanan net varlıklarının değeri arasındaki olumlu farklar Şerefiye Hesabında izlenir.
Bir kişi veya kuruma açık kredi açılabilmesi için aranan koşullar: İşlerinde deneyimli olması, Faaliyet konusunun güvenli olması, Uzun bir ticari geçmişe sahip olması, Ticari ahlakının iyi olması, O banka şubesinde yeterli ticari mevduatı olması ve komisyonlu işler getirmesi.
İşletme vadesi gelen senedini ilgili bankaya ödemiş ve senedini geri almışsa yapılacak muhasebe kaydında 321 Borç Senetleri Hesabı borçlandırılır.
Özkaynakları arttıran unsurlar: Dönem net karı, Sermaye artışı, Olağandışı yedekler, Yeniden değerleme artışları.
İşletmenin temettü gelirinin doğması durumunda İştiraklerden Alacaklar Hesabı borçlandırılır, İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı alacaklandırılır.
Genel geçici mizandan yararlanmak suretiyle dönem sonu bilançosunun hazırlanamama nedenleri:
Bazı alacakların tahsili şüpheli duruma düşmüş, bazı alacakların tahsil olanağı tamamen ortadan kalkmış yani değersiz duruma düşmüş olması.
Bazı mali nitelikteki işlemlerin kayıtlarının unutulmuş olması.
Portföydeki hisse senetlerinde alış bedellerine göre değer düşmelerinin meydana gelmiş olması.
Mal hareketleri, aralıklı envanter yöntemine göre muhasebeleştirildiği nde eldeki malların değerini ilgili hesap kalanından saptama olanağının olmaması.
İstenilmesine rağmen borçlusu tarafından ödenmeyen senetli veya senetsiz alacaklar , Alacak Senetleri Hesabında izlenir.
Duran varlıkların maliyetinin dönem sonuçlarına amortisman payı olarak yüklenecek tutarının belirlenmesinde Duran varlğın bedeli, Duran varlığın hurda değeri, Seçilen Amortisman yöntemi, Duran varlığın ömrü gözönünde bulundurulur.
İşletmenin çıkarmış olduğu tahvillerin satılmış olması ve bedelinin işletmenin ticari mevduat hesabına kaydedilmesi durumunda 102 Bankalar Hesabı borçlandırılır, 405 Çıkarılmış Tahviller Hesabı alacaklandırılır.
Borçlu cari hesap üzerinden tahakkuk eden faizler, 642 Faiz Gelirleri Hesabının alacağına kaydedilir.
610 Satıştan iadeler, 621 Satılan ticari mallar maliyeti, 600 Yurtiçi satışlar, 654 Karşılık giderleri Dönem Karı veya zararı hesabına devredilir.
Dönen varlıklar, Duran varlıklar, Özkaynaklar, Yabancı kaynaklar bilançoda yer alır.
Sermaye piyasası ve finansal kurumlar Tüm Üniteler Özeti
SERMAYE PİYASASASI VE FİNANSAL KURUMLAR (TANIMLAR)
ÜNİTE 1
Finansal Sistem : Bir ekonomide fon arz edenler ve talep edenler , yardımcı kuruluşlar , yatırım ve finansman araçları hukuki ve idari düzenin oluşturduğu yapıya FİNANSAL SİSTEM denir.
Finansal Piyasa : Fon açığı olan ekonomik birimlerle fon fazlası olan ekonomik birimlerin arz/talep için karşılaştıkları ayrıca finansal varlıların alınıp satıldığı yerlerdir.
Para Piyasaları(Mali piyasa) : Kısa vadeli (1 yıla kadar)fon arz ve talebin karşılaştığı piyasadır.
Sermaye Piyasaları : Orta ve Uzun vadeli fon arz ve talebin karşılaştığı piyasadır.
Paraya Çevrilebilirlik : Finansal varlığın para gibi kullanılabilmesi ve hazır satın alma gücübü ifade etmesidir.
Likitide : Finansal varlığın kısa sürede ve düşük maliyetle paraya dönüştürülme özelliğidir.
Bölüne bilirlik : Finansal varlığın en az hangi miktarda paraya çevrilebilineceğini gösterir.
Faiz : Nakti sermayenin belili bir süre kullanımı karşılığında sermaye sahibine ödene bedele faiz denir(maliyet unsurdur , sermayenin bedelidir , makro den.sağ.önemli fak.,likitideyi etkiler)
Nominal Faiz Oranı : Reel faiz oranı ile bu orana ilave edilen enflasyon ve risk primlerinden oluşur buna cari veya piyasa faiz oranıda denir.
Reel Faiz Oranı : Enflasyon ve riskin olmaması durumunda oluşan faiz oranıdır(hazine bonosu)
SPK : 1981 yılında 2499 sayılı kanunla yürürlüğe girdi.
İMKB : 1985 yılında yeniden organize olarak faaliyete başlamıştır.
ÜNİTE 2
Marjin(spread,risk primi) : Bankaların topladıkları tasarruflara ödedikleri faiz ile kredi olarak verdikleri paralardan elde ettikleri gelirler arasındaki farka denir.
Faiz oranı Riski : Bankaların tasarruflara ödedikleri faiz oranı ile uzun vadeli yaptıkları yatırım veya verdikleri kredilerde elde edecekleri faiz gelirleri arasındaki farktır.
Likidite Riski : Bankalar tasarruf sahiplerinin paralarını çekmeleri sonucu kredi talep edenlere borç sağlayamama riski taşırlar buna likidite riski denir.(öz sermaye arttırarak,kısa vad fon,menkul v. Satmak yeni tasar.çekmek,menk kıy karşılık göstererek satmak ile giderilir.)
Fizibilite Raporu : Bir yatırım programının ekonomik,teknik ve mali açıdan uygun olup olmadığını ortaya koyan yapılabilirlik raporudur.
Açık Hesap : Taraflar arasında resmi bir anlaşma olmadan satış yapılmasıdır.
Akreditif Kredi : İthalatçı müşterilerin kullandığı kısa vadeli bir banka kredisidir.
Avans (Spot) Kredisi : Kredinin Bir defade çekilip bir defeda ödenmesidir.
Cari hesap (rotatif) Kredi : Kredi kurumunun müsterisine belirli bir limite kadar açtığı,müşterininde ihtiyacı oranında kullandığı kredidir.
Hazine Bonosu : Devletin her yıl bütçe kanunlarına dayanarak nakit açığını finanse etmek için ihraçettiği kısa vadeli borçlanma aracıdır.(vadesi en cok 1 yıl,ihale yoluyla isk.satılır,ödememe veya likitide riski 0 dır,para piy.da en çok kullanılır)
Finansman Bonusu : Anonim şirketlerin ihraç ettikleri kısa vadeli ve teminatsız borç senedidir.(satışında iskonto esas alınır,para piy.aracıdır)
Factoring : İşletmenin genellikle kısa vadeli satışlarından doğan alacakların factoring kurumlarına satılmasıyla ,alacakların paraya çevrilmesi şekliyle kullanılan bir finansman yöntemidir.(Alacakların tahsil edilmeme riski ile alınması en büyük özelliğidir)
Repo : Menkul kıymatlerin geri alma taahhüdüyle satılmasıdır(banka yapar)
Ters repo : Menkul kıymetlerin geri satma taahhüdüyle alımıdır (vatandaş yapar)
Varlığa dayalı menkul kıymet(VDMK) : Gelecekte nakit girişi doğuracak alacaklar,bireysel krediler ve borçlanma araçlarının bir araya getirilerek havuz oluşturulması ve bu havuza dayalı olarak yatırımcılara borçlanma belgesi satılmasıdır yapılan işlem MENKULLEŞTİRME dir.(para piyasası aracıdır)
ÜNİTE 3
Tahvil : Anonim şirketlerin veya iktisadi kamu kuruluşlarının çıkardığı uzun vadeli borç senedidir.(vadesi en az 2 yıl ,hisse senedine göre daha az risklidir ve maliyeti daha düşük ve Tahvilin faiz ödemeleri vergi matrahından düşülür.)
İtfa Fonu : İşletmelerin İhraç ettikleri tahvillerin geri ödenmesinde kullanmak üzere oluşturdukarı fondur.(halka açık şirketlerin tahvilleri ödemede kullandığı fon)
Ödenim Fonu : Tahvillerin ana para taksitlerinin geri ödenmesi için oluşturulan fondur.
Güvenceli Tahvil : Faiz ve anapara ödemesi için bir karşılık gösterilerek çıkarılan tahvildir.
Güvencesiz Tahvil : Tahvil sahiplerinin alacaklarının güvencesi işletmenin tüm mal varlığıdır.
Kara İştiraklı Tahvil : Sahibine hem faiz hemde kardan pay hakkı veren tahvil dir.
Primli Tahviller : Tahvil üzerinde yazılı nominal değerden daha düşük bir değerle satılıyorsa İHRAÇ Primi , İtfa anında tahvil sahibine nominal degerden daha yüksek bir değer ödeniyorsa İTFA Primi söz konusudur.
Varant : Bir satın alma opsiyonudur ve sahibine bir işletmenin önceden saptanmış belirli fiyat üzerinden ve belirli sayıda hisse senetlerinden satın alma hakkı verir.
Valör : Kredi veya mevduat için bankaca faizin işletilmeye başlandığı tarihtir.
Anüite : Tahvilde faiz ödemeleri vade boyunca genellikle eşit tutarlarda yapılır eşit ödemeler dizisine anüite denir.
Çevirim(değiştirme) Fiyatı : Hisse senedine çevrilebilir tahvil sahiplerinin hisse senetlerini değiştirme halinde,hisse senetlerine uygulanacak fiyattır.
ÜNİTE 4
Hisse Senedi : Anonim şirketlerde ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde sermayenin belli bir oranını temsil eden ve sahiplerine ortaklık hakkı sağlayan menkul kıymettir.
Anonim Şirket : Bir ünvana sahip , sermayesi belli paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu olan şirkettir.
Kayıtlı Sermaye : A.ş lerin esas sözleşmesinde hüküm bulunmak kaydıyla ve yönetim kurulu kararıyla T.T.K. daki hükümlere tabi olmadan çıkarabilecekleri azami sermaye tutarını gösteren sermayedir.
Rüçhan Hakkı : Mevcut ortakların Yeni çıkarılacak hisse senetlerinden öncelikli satın alma hakkıdır.
Halka Açık Anonim Şirket : Hisse senedi sahiplerinin sayısı 250’yi aşıyorsa veya şirket yazılı veya sözlü bir şekilde halkı ortaklığa çağırmış ise ,bu anonim şirket halka açık şirket sayılır ve spk’ya tabi olur.
Adi Hisse Senedi : Sahiplerine genel kurulda eşit oy hakkı ile kar dağıtımı ve tavsiyede eşit pay alma hakkı tanılır.
Katılma İntifa Senetleri : Kardan pay alma ,yeni hisse senedi alma,tasfiye bakiyesinden yararlanma gibi haklara sahip ama ortaklık hakkı yoktur.
Doğrudan Çıkarım : İşletmelerin aracı kullanmayarak hisse senetlerini halka satmasıdır.
Özel İhraç : Büyük tutardaki menkul kıymetlerin kurumsal yatırımcılara doğrudan satılmasıdır
Dolaylı Çıkarım : İşletmenin aracı kurumun hizmetlerinden yararlanarak hisse sentlerini halka satmasıdır.
Underwriting : Aracı kurumların veya yatırım bankalarının danışmanlık hizmeti dışında ihraç edilen menkul kıymetlere satma garantisi vermesidir.Bu hizmeti veren aracılara UNDERWRITER denilir.
Kurtaj : Aracı kurumların yaptıkları her işlem için müşterilerinden aldıkları komisyondur.
Çok Fiyat Yöntemi : Bütün alış ve satış emirlerinin sisteme girilmesi ve eşleştirmenin fiyat ve zaman önceliği esaslarına göre otomatik olarak yapılmasıdır.(sürekli müzayede)
Baz Fiyat : Bir hisse senedinin seans içinde işlem göre bileceği üst ve alt fiyat limitlerinin ve fiyat adımlarının belirlenmesine esas teşkil eden fiyattır.
Lot: 1.000 adet hisse senedinden oluşan standart işlem birimidir.
Borsa Seansı : Borsada işlem gören menkul kıymetler her gün belirli saatler arasında alınıp satılır bu işlem süresidir.
Hisse senedi Değerleme : Hisse senedinin gelecekte sağlayacağı tahmin edilen dönemsel kazançların belirli bir iskonto oranı ile iskonto edilerek toplanmaları işlemidir.
Ulusal Pazar(Kot İçi Pazar) : Borsa kotunda bulunan ve asgari tedavül kriterlerine haiz şirketlerin hisse senetlerinin güven ve istikrar içerisinde işlem gördüğü piyasadır.
Toptan Satışlar Pazarı : Önceden alıcıları belirli olan veya olmayan belirli bir miktardaki hisse senedi işlemlerinin yapıldığı piyasadır.
Defter Değeri : Öz sermaye toplamının hisse senedi sayısına bölünmesiyle bulunan değerdir.
Gerçek Değer : İşletmenin gelecekteki kazançları ve kar payları belli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenip bugunki değerler toplandığında bulunan değerdir.
Etkin Piyasa : Menkul kıymet fiyatlarının ,menkul kıymet değeriyle ilgili tüm bilgileri yansıttığı piyasadır.
Temel Analiz : Menkul kıymetlere ilişkin genel ve özel bilgilerin toplanarak sistematik bir şekilde değerlendirilmesi ve bu doğrultuda tahminler yapılmasıdır.
Teknik analiz : Hisse senetlerinin geçmişteki fiyat hareketlerinin gelecekte de tekrarlanacağını varsayarak , hisse senetlerine ilişkin alım satım kararlarının verirdiği tekniktir.
Dow Teorisi : Piyasa analizlerinde amacın piyasada fiyatların gidiş yönünü belirlemek olduğu görüşüne dayanmaktadır.
Boğa Piyasası : Hisse senedi fiyatlarının yükselme eğiliminde olduğu piyasaya denir.
Ayı Piyasası : Hisse Senedi fiyatlarının düşme eğiliminde olduğu piyasadır.
ÜNİTE 5
Türev Ürün : Fiyatları başka bir ürünün fiyatına bağlı olan ürünlerdir.
Türev Kullanım amaçları :
Riskten Korunma
Spekülasyon(tahmin)
Arbitraj
Arbitraj : Aynı ve eşit miktardaki bir malın eş zamanlı olarak bir piyasadan alınıp diğer piyasayada avantajlı bir şekilde satılarak riske girmeden fiyat farklılıklarından dolayı kar elde edilmesidir.
Vadeli (Forward) Piyasalar : İleri bir tarihte teslimi söz konusu olacak herhangi bir malın,vadesi,fiyatı ve miktarı bugünden belirlenerek ,sözleşmeye bağlandığı işlemler veya sözleşmelerdir.
Forward Kur Primi : Vadeli kurun cari kurdan büyük olması durumunda aradaki farktır ,düşükse Forward Kur İskontosudur.
Gelecek (future) Piyasalar : Belirli nitelikteki ve miktardaki bir malın finansal ürünün bugünden balirlenen bir fiyattan,gelecekteki bir tarihte teslim edilmesini veya teslim alınmasını hükme bağlayan sözleşmelerdir.
Takas odası : Opsiyon ve Gelecek borsalarında alıcı ve satıcıların yükümlülüklerini yerine getirmesini ve güveni sağlayan kuruma takas odası denır.
Teminat ( marjin)Takas odasının üstlendiği riskler sebebiyle alıcı ve satıcıdan aldığı temğinat mektubudur.
Opsiyon Piyasaları : Sahibine belirli sayıda menkul kıymetin veya malın önceden belilenen bir fiyattan belirli bir süre içerisinde alım ve satım HAKKINI veren sözleşmelerdir.
Opsiyon Fiyatı : Opsiyon alıcısının ,satın alma veya satma hakkını elde edebilmek için ,opsiyon satıcısına ödediği tutardır.
Swap : Takas ,değiştirme anlamına gelir.İki taraf arasında yapılan faiz veya ana para ödemelerinin koşullarını önceden belirleyerek ,değişimi sağlayan bir sözleşmedir.
Libor : İngilterede her gün belirlenen bankalar arası faiz oranıdır.
Prime Rate : Amerikada kredibilitesi yüksek işletmelere uygulanan faiz oranıdır.
• İMKB de vadeli işlemler borsası 15 auğ 2001 de başlamıştır.
ÜNİTE 6
Spk’nın Kuruluş Amaçları : En önemli amacı yatırımcıyı ve tüm sermaye piyasasını korumak.
Not : Spk 1 başkan ,1 başkan vekili ve 5 üyeden oluşur.(görev süreleri 6 yıldır)
Not : Spk da 11 daire başkanlığı vardır.
Spk’nın mesleki faaliyetleri(den.iz.a.k) : Denetleme,izleme,araştırma,Kayıt tutma.
Not : Spk nın oluşturulmasındaki temel neden 1980 lerdeki bankerler krizidir.
SPK : Sermaye piyasaları kanununun verdiği görev ve yetkileri yapmak üzere kurulmuş idari ve mali özerkliğe sahip kuruma SPK denir.
ÜNİTE 7
Devamlı Piyasa : Borsaya kayıtlı menkul kıymetlerin en kısa sürede ve en düşük maliyetlerle alınıp satılmasıdır.(menkul kıymet borsasının en önemli fonksiyonudur)
Piyasanın Derinliği : İşlem gören menkul kıymet için işlem fiyatının altında ve üzerinde fiyatlarla çok sayıda ve yeterli miktarda yapılmış alış ve satış emirlerinin bulunmasıdır.
Piyasanın Genişliği : Menkul kıymetle ilgili alış ve satış emirlerinin hacmidir.
Piyasa Esnekliği : Piyasada bir menkul değer veya işlem gören tüm menkul değerlere ait geçici Pazar emirlerinin ortaya çıkmasına bağlı olarak piyasa dengesinin bozulması sonucu piyasaya hızla yeni emirlerin ulaşa bilmesidir.
Teklif verme yöntemi : Satın alma veya satma emri almış olan aracı kurum temsilcisinin bu emri ilgili şirket tabelasının alış veya satış kısmına yazarak teklif beklediği yöntemdir.
Piyasa Emri (serbest Emir) : Mnkul kıymetin emrin verildiği andaki piyasada bulacağı en iyi fiyatla alması yada satılmasıdır(5 lot sat veya al biçimindedir)
Sınırlı emir (limitli emir) : Yatırımcının belirlediği fiyattan işlemin yapılmasıdır(1000 adet hissesenedini 5000 tl ye sat gibi)
Zamanla Sınırlı Emir : Emrin yatırımcı için sınırladığı süre içi geçerli olan emirdir.(2gün içinde sat gibi)
Zararı Durdurma Emri : En uygun anda en uygun fiyata satın almyı içeren emirdir.
Müşteri Emri : Yatırımcının aracı kuruma verdiği Hisse senedini alım veya satım emridir.
Endeks : Menkul kıymetlerin fiyat değişimlerini incelemek üzere hazırlanan göstergedir.
Borsa Hakkında Bilgiler :
İlk menkul kıymetler borsası 1487 de belçikanın anvers şehrinde kuruldu
En büyük borsa new york borsasıdır.
Dersaadet Tahvilat borsası 1866 yılında kurulan ve sadece Osmanlı tahvillerinin alınıp satıldığı Osmanlıdaki ilk borsadır.
İmkb 1986 yılında yeniden organize edilerek etkin olarak çalışmaya başladı(1985 de kuruldu)
ÜNİTE 8
Kolektif Yatırım Kurumları : Sermaye piyasasında faaliyet gösteren ve yatırımcı bireylerin dışında özel veya tüzel bireylerce ,ülkenin ilgili yasaları ve bu yasalara göre çıkartılmış olan tebliğler hükümlerine göre kurulan ve tüzel kişiliğe sahip olan kurumlardır.
Katılma Belgesi : Yatırım fonu tarafından , hissedarlar adına yönetilen portföyün belirli bir oranını ifade eder.
Yatırım ortaklığı : Sermaye ortaklığı (anonim veya limited ortaklık) şeklinde kurulan ortaklığın pay senetleriyle yada tahvillerle sağladığı fonları portföy oluşturarak yöneten bir ortaklıktır.Benimsediği model ortaksal çözümdür,tüzel kişiliği vardır.
Yatırım Fonları : Halktan katılma belgesi karşılığı topladığı paralarla ,belge sahipleri hesabına,riskin dağıtılması ilkesi ve inaçlı mülkiyet esaslarına göre sermaye piy araçları ,gayri menkul,altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek amacı ile kurulan MALVARLIĞIDIR.(ortaklık ve tüzel kişiliği yoktur,kurucu fonu yönetir)
Kapalı sonlu yatırım kurumları : Belirli bir sermaye veya fon tahsisi ile kurulan kanuni gerekleri yerine getirerek sermayelerini arttırmadıkları sürece sabit sermaye veya fonla faliyetlerini sürdüren kurumlardır.
Açık sonlu yatırım kurumları : Ortaklığın sermayesinin ve yatırım fonunun fon toplamının hiçbir formaliteye tabi olmadan arttırılıp azalta bildiği yatırım kurumlarıdır.
Net Aktif Değer : Kurumun aktiflerinin piyasa değeri toplamından varsa borçları düşütlükten sonra bulunan değerin hisse veya katılma belgesi sayısına bölünmesiyle bulunan değerdir.
Genel Amaçlı Adi hisse senesi fonu(büyüme fonu): Uzun vadeli,riski ve getirisi yüksek menkul kıymetlerden oluşan fonlardandır.
Dengeli Fonlar : Çeşitli yatırım araçlarına ,yönetim inancı doğrultusunda riski azaltacak ve devamlı gelir sağlayacak şekilde yatırım yapılmasıdır.
A tipi yatırım ortaklığı : Sadece hisse senetlerine yatırım yapmak amacıyla kurulan yatırım ortaklığıdır.
A tipi Fon : Portföyünün en az %25 i hisse senetlerinden oluşan fondur.
B tipi Fon : Portföyünde %25 den az hisse senedi bulunan fondur.
Özel Fon : Katılma belgeleri önceden belirlenmiş kişi yada kuruluşlara tahsis edilmiş fondur.
Not : İlk Yatırım fonu 1822 yılında belçikada kuruldu.
ÜNİTE 9
Dünyada İlk Merkez Bankası : 17.yy da ingilterede kurulmuştur 1694 yılında kurulan Bank of England ilk merkez bankasıdır.
T.C Merkez Bankası : 1715 sayılı yasayla 3 ekim 1931 de kurulmuştur(amacı ülkenin kalkınmasına yardım etmekti),çalışmaya 1 ocak 1932 de başlamıştır,Osmanlıda bu yetki 1863 yılında kurulan Osmanlı bankasındaydı.1211 sayılı yasaya göre temel amacı ülkede fiyat istikrarını sağlamaktır.
Uluslar arası maliye konferansı : 1920 de Brüksel de yapıldı merkez bankalarının özerk bir yapıda olması ve tüm ülkelerde merkez bankası kurulması kararı alındı.
Eurosistem : Euro’yu kullanan ab üyesi ülkelerin merkez bankalarının oluşturduğu sistemdir.bu sistemin temel amacı fiyt istikrarını sağlamaktır.
TCMB Yapısı : Başkan,Genel kurul , banka meclisi,yönetim komitesinden oluşur.
Para Politikası Kurulu : 25,04,2001 de kuruldu.para politikası ilke ve stratejilerini belirler,hükümetle birlikte enflasyon hedefini belirler,para pol.ile ilgili kamuoyunu bilgilendirir,tl’nin değerini koruması ve altın döviz karşısında pariteyi belirler.
Disponible Değer : Kasadaki nakit ile TCMB neznindeki bankaya ait serbest mevduat ve bankanın portföyünde bulunan devlet iç borçlanma senetleri toplamıdır(satılabilir değer)
Reeskont Kredileri : M.b’sının ticaret bankalarının portföyündeki müsteri senetlerini teminata alarak kredi açmasıdır.Reeskont limitlerini artırarak reeskont faizlerini düşürürse ekonomideki likitide artar.
Açık piyasa : M.b.’nın para arzını ve likiditesinin düzenlenmesi amacıyla menkul kıymet alım satımı yapmasıdır.
Doğrudan alım satım : M.b’nın bankalar veya finansal aracı kurumlarla vadelerine 1 yıldan az kalmış dibs’nin alım satımıdır.dibs nin alımı likiditeyi arttırır.
Açık Piyasa İşlemleri :
Doğrudan alım - Repo : Likidite artar
Doğrudan Satım - Ters Repo : Likidite azalır
(uzun süreli) (kısa süreli)
İhale Yöntemi : Hacimler ve vadeler piyasaya bildirilir alım-satım fiyatları ve faiz oranları piyasada oluşur.
ÜNİTE 10
Ticaret Bankaların Esas İşlevi : Tasarrufçularının mevduatlarını kabul ederek bu mevduatları kredi gereksinimine duyan kişi ve kuruluşlara aktarır(bu sayade yastık altı paralar alınır kaynak yaratılır)
İlk Ticaret Bankası : 1782 de kurulan Nord America dır.
Kıyı Bankacılığı ( off Shore) : Ülke dışından sağlanan fonların ülke dışında yada içinde kullandırılması gibi hizmetleri sunan genellikle serbest bölgelerde kurulan ülke içinde bankacılık yasal düzenlemelerine tabi olmayan banka türüdür.
Ülkemizde İlk Banka : 1847 de Bank-ı dersaadet’tir
Muazam Karşılık : Bankalarca kabul edilen mevduatlar karşılığında T.C merkez bankası nezninde bulundurlması zorunlu karşılıktır.
Para Piyasası Yatırım Fonu : Sabit Fiyatla geri ödenen katılma belgeleri çıkararak topladığı nakdi kısa süreli hazine bonosu ,mevduat sertifikası ,ticari kağıt gibi yatırım araçlarında değerlendiren fondur.
Kaydi Para : Vadesiz mevduat sahiplerine çek karnesi vererek onların hesaplarındaki tutarı banka çeki olarak harcama olanağı verir bu vesiyleyle kaydi para yaratılır.(merkez bankasında çek işlemleri sonucu biriken paradır)
Özkaynak : Toplam kaynaklar içerisinde küçük bir yere sahiptir ,ödenmiş sermaye ile yedek akçelerin toplamından oluşur.
Ödenmiş Sermaye : Ortaklar tarafından taahhüt edilmiş sermayenin fiilen ödenmiş kısmıdır.
Not : Ülekmizde bankalar kanunu hükmüne göre özkaynak hesabı bankaların üç aylık bilançoları kullanılarak yapılır.
Tasarruf Mevduatı : Özel bireylerin yaptığı mevduattır.
Ticari Mevduat : Ticari işlem için çek verilerek çlıştırılan mevduattır.
Resmi Mevduat : Resmi kurumların yatırdığı mevduattır.
Bankalar arası mevduat
ankaların kendi aralarındaki parasal işlemleri nedeniyle oluşur.
Diğer Kuruluşlar Mevduatı : Vakıf,sandık,dernek gibi tic.faal.olmayan kuruluşların mevduatıdır
Sendikasyon Kredisi : Bir Finans kurumunun liderliğinde bir kredi verme sendikasyonu oluşur.(dış krediler için olur)
Otorize Kredi : Genel müdür,yönetim kurulu kredi komitesi ve yönetim kurulunun izni ile açılır.
Not : Ticaret bankalarının yasal dayanağı bakanlar kuruludur.
Bankaların Vereceği Kredi Limitleri: Gerçek veya Tüzel Kişilere özkaynaklarının %25’in den fazlasını veremez.
Tasarruf mevduat sigorta fonu (TMSF) : Nihayi amacı bankayı iyileştirdikten sonra 3.kişilere devretmektir.
Bankalar düzenleme ve denetleme Kurumu(BDDK) : Tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korumak ,bankaların özel finans kurumlarının piyasa disiplini içinde sağlık etkin ve rekabet edilebilir bir yapıda işleyişine uygun ortamı yaratarak ülke ekonomisine katkıda bulunmak üzere kurulan kurumdur. Biri başkan biri ikinci başkan olmak üzere 7 üyeden oluşur.
Not: Bankaların denetlenmesine kurum bünyesinde başkana bağlı olarak çalışan bankalar yeminli murakıpları kurulu sorumludur.
ÜNİTE 11
Yatırım bankası : Sermaye pazarının birincil kesiminde anonim ortaklıkların çıkaracakları menkul kıymetlerin ihracına aracılık etme amacıyla kurulmuş finansal kuruluştur.(banka değil aracı kurumdur)Temel görevi gelişme aşamasında olan ülkeler ile bölgeler ve sektörlere orta ve uzun vadeli finans kaynağı aktarmaktır.
Risk sermayesi : İşletmelere özellikle ilk kuruluş aşamasından büyüyüp halka açılıncaya kadar gerekli olan sermayenin karşılanmasına yönelik fonlardır.
Dünya bankası Grubu :
Uluslar arası imar ve kalkınma bankası
Uluslar arası finans kurumu (az gelişmiş ülkelerde özel sektöre kredi sağlar)
Uluslar arası kalkınma birliği (gelişmekte olan ülkelere kredi sağlar)
Çok taraflı yatırım ve garanti ajansı(uluslar arası açılan kredinin oluşturduğu ülke riskini karşılar)
Türkiyede ilk kalkınma bankası : 1925 yılında kurulan sanayi ve maadin bankasıdır.
Türkiyede ilk özel kalkınma bankası : Türkiye sınai kalkınma bankasıdır 1950 de kuruldu.
ÜNİTE 12
Özel Finans Kurumu : Dini nedelerle faiz almak istemeyen kişilerin finansman ihtiyaçları için ,tasarruflarını değerlendirmeleri ve modern bankacılık hizmetlerinden yararlanmaları amacıyla faizle çalışan bankalara altarnatif kurulmuştur.
Özel Cari Hesaplar : İstenildiği her an kısmen veya tamamen geri çekilebilen vadesiz hesaplardır.
Katılma Hesapları : Kar ve zarara katılma esasına göre açtırılan hesap sahibine önceden belirlenmiş sabit bir getiri taahhüdünde bulunulmayan hesaplardır.
Güvence Fonu : Özel finans kurumlarında özel cari ve kar-zarara katılma hesaplarında toplanan tasarrufların güvence altına alınması amacıyla özel finans kurumları birliği bünyesinde kurulan fondur.
Kurumsal Yatırımcılar : Küçük yatırımcıların tasarruflarını toplayarak ,kabul edilebilir risk,getiri max,vade uyumu amaçlarına uygun olarak yatırım yapan ihtisaslaşmış finansal kurumlardır.
Sosyal Güvenlik : Halkın işsizlik ,hastalık,yaşlılık,ölüm sebebiyle geçici veya sürekli olarak kazançtan mahrum kalması nedeniyle düşeceği fakirliğe karşı genel tedbirler sistemidir.
Emekli Sandığı : 1950 yılında kuruldu ,Memurları kapsar.kurumun gelirleri ile giderleri karşılanamasa Hazinece karşılanır.
Sosyal Sigortalar Kurumu(SSK) : Hizmet adiyle çalışanların(işçi,amele)sosyal güvenliğini sağlamak amacıyla 1946 da kuruldu.
Aktif/Pasif oranı : Prim ödemeyen çalışanların ,aylık yada gelir alanlarla sağlık hizmetlerinden yararlanan ancak prim ödeme dönemi sona eren kaç kişiyi finanse ettiğini gösterir(çalışıp prim ödeyen aktif,emekli olan pasif dir.)
Aktüer : İstatistik ve olasılık hesapları ile sigorta rizikolarını ve primlerini hesaplar.
Bağkur : Belirli bir prim karşılığında devlet eliyle esnaf sanatkarlar ve bağımsız çalışan vatandaşların sosyal güvenliklerini sağlamak adına 1971 de kuruldu.
Oyak (ordu yardımlaşma kurulu ) : En etkin kuruluştur milli savunma bakanlığına bağlıdır.
Prim : Rizikoya iştirak payıdır (sigortalının ödediği paradır)
Reasürans : Sigorta şirketlerinin kendilerinin aşan kısmını başka bir sigorta şirketlere devretmesidir.
Restrosesyon : Reasürans işletmesinin üstlendiği riskleribir başka reasüröre devretmesidir.
Koasürans : Tek bir riski birden fazla sigorta şirketinin üstlenmesidir.(jeran öncülük yapar)
ÜNİTE 13
Belirsizlik koşulları : Geleceğin objektif olasılıklarla tahmin edilememe koşullarıdır.
Risk Koşulları : Geleceğin objektif olasılıkla bilinebilmesi koşullarıdır.
Kamuyu Gerektiğinde aynıtlatma : Halka açık a.ş lerin yeni menkul kıymet çıkarması
Vekaleten oy kullanma(vekillik isteyen bireyin kurulca hazırlanmış vekillik belgesinin ortaklarca imzalanması gerekir)
Şirket Devir alma
Çağrı yoluyla hisse toplanması
Özel Denetleme : Menkul kıymetlerini halka arz etmek için spk dan izin talep eden ortaklıklar ile 2499 sayılı kanun kapsamında olup da birleşme ,devir ve tasfiye durumunda olan kuruluşların denetlenmesidir.
ÜNİTE 14
Uluslar Arası Finansal Piyasa : Ulusal fonların yabancılar tarafından veya yabancı fonların yerliler tarafından kullanıldığı piyasadır.
Kıyı Ötesi (off shore piyasa): fon alışverişinin yabancılardan yabancılara olduğu piyasadır.
Eurodolar Piyasası : Bir ulusal paranın ,o paranın ana ülkesi dışındaki piyasadır.
Europara : Kendi ülkesi sınırları dışında işlem gören paradır.
Euro Kredi : bankaların içinde bulunduğu ülke parasının dışındaki paralarla açmış olduğu kredidir.(değişken faizlidir,libor esas alınır)
Euro Finansman Bonoları : Bir başka ülkenin parasına bağlı olarak çıkardıkları kısa vadeli menkul kıymettir.
Kıyı Bankacılığı : Ülke dışında toplanan fonların yine o ülke dışında kullandırılmasını amaçlayan bankacılık türüdür.
Euro Tahvil : Bağlı olduğu paranın kullanıldığı ülkede ve çıkaran kurumun ülkesinde satışına izin verilmeyen tahvillere denir.
Uluslar arası tahvil türleri :
Sabit faizli uluslar arası tahvil
Değişken faizli uluslar arası tahvil
Hissesenedine dönüştürülebilir uluslar arası tahvildir.
Depo Sertifikası : Yabancı hisse senetlerini temsilen çıkarılan ve hisse senetleriyle aynı hakları sağlayan menkul kıymettir.
ÜNİTE 1
Finansal Sistem : Bir ekonomide fon arz edenler ve talep edenler , yardımcı kuruluşlar , yatırım ve finansman araçları hukuki ve idari düzenin oluşturduğu yapıya FİNANSAL SİSTEM denir.
Finansal Piyasa : Fon açığı olan ekonomik birimlerle fon fazlası olan ekonomik birimlerin arz/talep için karşılaştıkları ayrıca finansal varlıların alınıp satıldığı yerlerdir.
Para Piyasaları(Mali piyasa) : Kısa vadeli (1 yıla kadar)fon arz ve talebin karşılaştığı piyasadır.
Sermaye Piyasaları : Orta ve Uzun vadeli fon arz ve talebin karşılaştığı piyasadır.
Paraya Çevrilebilirlik : Finansal varlığın para gibi kullanılabilmesi ve hazır satın alma gücübü ifade etmesidir.
Likitide : Finansal varlığın kısa sürede ve düşük maliyetle paraya dönüştürülme özelliğidir.
Bölüne bilirlik : Finansal varlığın en az hangi miktarda paraya çevrilebilineceğini gösterir.
Faiz : Nakti sermayenin belili bir süre kullanımı karşılığında sermaye sahibine ödene bedele faiz denir(maliyet unsurdur , sermayenin bedelidir , makro den.sağ.önemli fak.,likitideyi etkiler)
Nominal Faiz Oranı : Reel faiz oranı ile bu orana ilave edilen enflasyon ve risk primlerinden oluşur buna cari veya piyasa faiz oranıda denir.
Reel Faiz Oranı : Enflasyon ve riskin olmaması durumunda oluşan faiz oranıdır(hazine bonosu)
SPK : 1981 yılında 2499 sayılı kanunla yürürlüğe girdi.
İMKB : 1985 yılında yeniden organize olarak faaliyete başlamıştır.
ÜNİTE 2
Marjin(spread,risk primi) : Bankaların topladıkları tasarruflara ödedikleri faiz ile kredi olarak verdikleri paralardan elde ettikleri gelirler arasındaki farka denir.
Faiz oranı Riski : Bankaların tasarruflara ödedikleri faiz oranı ile uzun vadeli yaptıkları yatırım veya verdikleri kredilerde elde edecekleri faiz gelirleri arasındaki farktır.
Likidite Riski : Bankalar tasarruf sahiplerinin paralarını çekmeleri sonucu kredi talep edenlere borç sağlayamama riski taşırlar buna likidite riski denir.(öz sermaye arttırarak,kısa vad fon,menkul v. Satmak yeni tasar.çekmek,menk kıy karşılık göstererek satmak ile giderilir.)
Fizibilite Raporu : Bir yatırım programının ekonomik,teknik ve mali açıdan uygun olup olmadığını ortaya koyan yapılabilirlik raporudur.
Açık Hesap : Taraflar arasında resmi bir anlaşma olmadan satış yapılmasıdır.
Akreditif Kredi : İthalatçı müşterilerin kullandığı kısa vadeli bir banka kredisidir.
Avans (Spot) Kredisi : Kredinin Bir defade çekilip bir defeda ödenmesidir.
Cari hesap (rotatif) Kredi : Kredi kurumunun müsterisine belirli bir limite kadar açtığı,müşterininde ihtiyacı oranında kullandığı kredidir.
Hazine Bonosu : Devletin her yıl bütçe kanunlarına dayanarak nakit açığını finanse etmek için ihraçettiği kısa vadeli borçlanma aracıdır.(vadesi en cok 1 yıl,ihale yoluyla isk.satılır,ödememe veya likitide riski 0 dır,para piy.da en çok kullanılır)
Finansman Bonusu : Anonim şirketlerin ihraç ettikleri kısa vadeli ve teminatsız borç senedidir.(satışında iskonto esas alınır,para piy.aracıdır)
Factoring : İşletmenin genellikle kısa vadeli satışlarından doğan alacakların factoring kurumlarına satılmasıyla ,alacakların paraya çevrilmesi şekliyle kullanılan bir finansman yöntemidir.(Alacakların tahsil edilmeme riski ile alınması en büyük özelliğidir)
Repo : Menkul kıymatlerin geri alma taahhüdüyle satılmasıdır(banka yapar)
Ters repo : Menkul kıymetlerin geri satma taahhüdüyle alımıdır (vatandaş yapar)
Varlığa dayalı menkul kıymet(VDMK) : Gelecekte nakit girişi doğuracak alacaklar,bireysel krediler ve borçlanma araçlarının bir araya getirilerek havuz oluşturulması ve bu havuza dayalı olarak yatırımcılara borçlanma belgesi satılmasıdır yapılan işlem MENKULLEŞTİRME dir.(para piyasası aracıdır)
ÜNİTE 3
Tahvil : Anonim şirketlerin veya iktisadi kamu kuruluşlarının çıkardığı uzun vadeli borç senedidir.(vadesi en az 2 yıl ,hisse senedine göre daha az risklidir ve maliyeti daha düşük ve Tahvilin faiz ödemeleri vergi matrahından düşülür.)
İtfa Fonu : İşletmelerin İhraç ettikleri tahvillerin geri ödenmesinde kullanmak üzere oluşturdukarı fondur.(halka açık şirketlerin tahvilleri ödemede kullandığı fon)
Ödenim Fonu : Tahvillerin ana para taksitlerinin geri ödenmesi için oluşturulan fondur.
Güvenceli Tahvil : Faiz ve anapara ödemesi için bir karşılık gösterilerek çıkarılan tahvildir.
Güvencesiz Tahvil : Tahvil sahiplerinin alacaklarının güvencesi işletmenin tüm mal varlığıdır.
Kara İştiraklı Tahvil : Sahibine hem faiz hemde kardan pay hakkı veren tahvil dir.
Primli Tahviller : Tahvil üzerinde yazılı nominal değerden daha düşük bir değerle satılıyorsa İHRAÇ Primi , İtfa anında tahvil sahibine nominal degerden daha yüksek bir değer ödeniyorsa İTFA Primi söz konusudur.
Varant : Bir satın alma opsiyonudur ve sahibine bir işletmenin önceden saptanmış belirli fiyat üzerinden ve belirli sayıda hisse senetlerinden satın alma hakkı verir.
Valör : Kredi veya mevduat için bankaca faizin işletilmeye başlandığı tarihtir.
Anüite : Tahvilde faiz ödemeleri vade boyunca genellikle eşit tutarlarda yapılır eşit ödemeler dizisine anüite denir.
Çevirim(değiştirme) Fiyatı : Hisse senedine çevrilebilir tahvil sahiplerinin hisse senetlerini değiştirme halinde,hisse senetlerine uygulanacak fiyattır.
ÜNİTE 4
Hisse Senedi : Anonim şirketlerde ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde sermayenin belli bir oranını temsil eden ve sahiplerine ortaklık hakkı sağlayan menkul kıymettir.
Anonim Şirket : Bir ünvana sahip , sermayesi belli paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu olan şirkettir.
Kayıtlı Sermaye : A.ş lerin esas sözleşmesinde hüküm bulunmak kaydıyla ve yönetim kurulu kararıyla T.T.K. daki hükümlere tabi olmadan çıkarabilecekleri azami sermaye tutarını gösteren sermayedir.
Rüçhan Hakkı : Mevcut ortakların Yeni çıkarılacak hisse senetlerinden öncelikli satın alma hakkıdır.
Halka Açık Anonim Şirket : Hisse senedi sahiplerinin sayısı 250’yi aşıyorsa veya şirket yazılı veya sözlü bir şekilde halkı ortaklığa çağırmış ise ,bu anonim şirket halka açık şirket sayılır ve spk’ya tabi olur.
Adi Hisse Senedi : Sahiplerine genel kurulda eşit oy hakkı ile kar dağıtımı ve tavsiyede eşit pay alma hakkı tanılır.
Katılma İntifa Senetleri : Kardan pay alma ,yeni hisse senedi alma,tasfiye bakiyesinden yararlanma gibi haklara sahip ama ortaklık hakkı yoktur.
Doğrudan Çıkarım : İşletmelerin aracı kullanmayarak hisse senetlerini halka satmasıdır.
Özel İhraç : Büyük tutardaki menkul kıymetlerin kurumsal yatırımcılara doğrudan satılmasıdır
Dolaylı Çıkarım : İşletmenin aracı kurumun hizmetlerinden yararlanarak hisse sentlerini halka satmasıdır.
Underwriting : Aracı kurumların veya yatırım bankalarının danışmanlık hizmeti dışında ihraç edilen menkul kıymetlere satma garantisi vermesidir.Bu hizmeti veren aracılara UNDERWRITER denilir.
Kurtaj : Aracı kurumların yaptıkları her işlem için müşterilerinden aldıkları komisyondur.
Çok Fiyat Yöntemi : Bütün alış ve satış emirlerinin sisteme girilmesi ve eşleştirmenin fiyat ve zaman önceliği esaslarına göre otomatik olarak yapılmasıdır.(sürekli müzayede)
Baz Fiyat : Bir hisse senedinin seans içinde işlem göre bileceği üst ve alt fiyat limitlerinin ve fiyat adımlarının belirlenmesine esas teşkil eden fiyattır.
Lot: 1.000 adet hisse senedinden oluşan standart işlem birimidir.
Borsa Seansı : Borsada işlem gören menkul kıymetler her gün belirli saatler arasında alınıp satılır bu işlem süresidir.
Hisse senedi Değerleme : Hisse senedinin gelecekte sağlayacağı tahmin edilen dönemsel kazançların belirli bir iskonto oranı ile iskonto edilerek toplanmaları işlemidir.
Ulusal Pazar(Kot İçi Pazar) : Borsa kotunda bulunan ve asgari tedavül kriterlerine haiz şirketlerin hisse senetlerinin güven ve istikrar içerisinde işlem gördüğü piyasadır.
Toptan Satışlar Pazarı : Önceden alıcıları belirli olan veya olmayan belirli bir miktardaki hisse senedi işlemlerinin yapıldığı piyasadır.
Defter Değeri : Öz sermaye toplamının hisse senedi sayısına bölünmesiyle bulunan değerdir.
Gerçek Değer : İşletmenin gelecekteki kazançları ve kar payları belli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenip bugunki değerler toplandığında bulunan değerdir.
Etkin Piyasa : Menkul kıymet fiyatlarının ,menkul kıymet değeriyle ilgili tüm bilgileri yansıttığı piyasadır.
Temel Analiz : Menkul kıymetlere ilişkin genel ve özel bilgilerin toplanarak sistematik bir şekilde değerlendirilmesi ve bu doğrultuda tahminler yapılmasıdır.
Teknik analiz : Hisse senetlerinin geçmişteki fiyat hareketlerinin gelecekte de tekrarlanacağını varsayarak , hisse senetlerine ilişkin alım satım kararlarının verirdiği tekniktir.
Dow Teorisi : Piyasa analizlerinde amacın piyasada fiyatların gidiş yönünü belirlemek olduğu görüşüne dayanmaktadır.
Boğa Piyasası : Hisse senedi fiyatlarının yükselme eğiliminde olduğu piyasaya denir.
Ayı Piyasası : Hisse Senedi fiyatlarının düşme eğiliminde olduğu piyasadır.
ÜNİTE 5
Türev Ürün : Fiyatları başka bir ürünün fiyatına bağlı olan ürünlerdir.
Türev Kullanım amaçları :
Riskten Korunma
Spekülasyon(tahmin)
Arbitraj
Arbitraj : Aynı ve eşit miktardaki bir malın eş zamanlı olarak bir piyasadan alınıp diğer piyasayada avantajlı bir şekilde satılarak riske girmeden fiyat farklılıklarından dolayı kar elde edilmesidir.
Vadeli (Forward) Piyasalar : İleri bir tarihte teslimi söz konusu olacak herhangi bir malın,vadesi,fiyatı ve miktarı bugünden belirlenerek ,sözleşmeye bağlandığı işlemler veya sözleşmelerdir.
Forward Kur Primi : Vadeli kurun cari kurdan büyük olması durumunda aradaki farktır ,düşükse Forward Kur İskontosudur.
Gelecek (future) Piyasalar : Belirli nitelikteki ve miktardaki bir malın finansal ürünün bugünden balirlenen bir fiyattan,gelecekteki bir tarihte teslim edilmesini veya teslim alınmasını hükme bağlayan sözleşmelerdir.
Takas odası : Opsiyon ve Gelecek borsalarında alıcı ve satıcıların yükümlülüklerini yerine getirmesini ve güveni sağlayan kuruma takas odası denır.
Teminat ( marjin)Takas odasının üstlendiği riskler sebebiyle alıcı ve satıcıdan aldığı temğinat mektubudur.
Opsiyon Piyasaları : Sahibine belirli sayıda menkul kıymetin veya malın önceden belilenen bir fiyattan belirli bir süre içerisinde alım ve satım HAKKINI veren sözleşmelerdir.
Opsiyon Fiyatı : Opsiyon alıcısının ,satın alma veya satma hakkını elde edebilmek için ,opsiyon satıcısına ödediği tutardır.
Swap : Takas ,değiştirme anlamına gelir.İki taraf arasında yapılan faiz veya ana para ödemelerinin koşullarını önceden belirleyerek ,değişimi sağlayan bir sözleşmedir.
Libor : İngilterede her gün belirlenen bankalar arası faiz oranıdır.
Prime Rate : Amerikada kredibilitesi yüksek işletmelere uygulanan faiz oranıdır.
• İMKB de vadeli işlemler borsası 15 auğ 2001 de başlamıştır.
ÜNİTE 6
Spk’nın Kuruluş Amaçları : En önemli amacı yatırımcıyı ve tüm sermaye piyasasını korumak.
Not : Spk 1 başkan ,1 başkan vekili ve 5 üyeden oluşur.(görev süreleri 6 yıldır)
Not : Spk da 11 daire başkanlığı vardır.
Spk’nın mesleki faaliyetleri(den.iz.a.k) : Denetleme,izleme,araştırma,Kayıt tutma.
Not : Spk nın oluşturulmasındaki temel neden 1980 lerdeki bankerler krizidir.
SPK : Sermaye piyasaları kanununun verdiği görev ve yetkileri yapmak üzere kurulmuş idari ve mali özerkliğe sahip kuruma SPK denir.
ÜNİTE 7
Devamlı Piyasa : Borsaya kayıtlı menkul kıymetlerin en kısa sürede ve en düşük maliyetlerle alınıp satılmasıdır.(menkul kıymet borsasının en önemli fonksiyonudur)
Piyasanın Derinliği : İşlem gören menkul kıymet için işlem fiyatının altında ve üzerinde fiyatlarla çok sayıda ve yeterli miktarda yapılmış alış ve satış emirlerinin bulunmasıdır.
Piyasanın Genişliği : Menkul kıymetle ilgili alış ve satış emirlerinin hacmidir.
Piyasa Esnekliği : Piyasada bir menkul değer veya işlem gören tüm menkul değerlere ait geçici Pazar emirlerinin ortaya çıkmasına bağlı olarak piyasa dengesinin bozulması sonucu piyasaya hızla yeni emirlerin ulaşa bilmesidir.
Teklif verme yöntemi : Satın alma veya satma emri almış olan aracı kurum temsilcisinin bu emri ilgili şirket tabelasının alış veya satış kısmına yazarak teklif beklediği yöntemdir.
Piyasa Emri (serbest Emir) : Mnkul kıymetin emrin verildiği andaki piyasada bulacağı en iyi fiyatla alması yada satılmasıdır(5 lot sat veya al biçimindedir)
Sınırlı emir (limitli emir) : Yatırımcının belirlediği fiyattan işlemin yapılmasıdır(1000 adet hissesenedini 5000 tl ye sat gibi)
Zamanla Sınırlı Emir : Emrin yatırımcı için sınırladığı süre içi geçerli olan emirdir.(2gün içinde sat gibi)
Zararı Durdurma Emri : En uygun anda en uygun fiyata satın almyı içeren emirdir.
Müşteri Emri : Yatırımcının aracı kuruma verdiği Hisse senedini alım veya satım emridir.
Endeks : Menkul kıymetlerin fiyat değişimlerini incelemek üzere hazırlanan göstergedir.
Borsa Hakkında Bilgiler :
İlk menkul kıymetler borsası 1487 de belçikanın anvers şehrinde kuruldu
En büyük borsa new york borsasıdır.
Dersaadet Tahvilat borsası 1866 yılında kurulan ve sadece Osmanlı tahvillerinin alınıp satıldığı Osmanlıdaki ilk borsadır.
İmkb 1986 yılında yeniden organize edilerek etkin olarak çalışmaya başladı(1985 de kuruldu)
ÜNİTE 8
Kolektif Yatırım Kurumları : Sermaye piyasasında faaliyet gösteren ve yatırımcı bireylerin dışında özel veya tüzel bireylerce ,ülkenin ilgili yasaları ve bu yasalara göre çıkartılmış olan tebliğler hükümlerine göre kurulan ve tüzel kişiliğe sahip olan kurumlardır.
Katılma Belgesi : Yatırım fonu tarafından , hissedarlar adına yönetilen portföyün belirli bir oranını ifade eder.
Yatırım ortaklığı : Sermaye ortaklığı (anonim veya limited ortaklık) şeklinde kurulan ortaklığın pay senetleriyle yada tahvillerle sağladığı fonları portföy oluşturarak yöneten bir ortaklıktır.Benimsediği model ortaksal çözümdür,tüzel kişiliği vardır.
Yatırım Fonları : Halktan katılma belgesi karşılığı topladığı paralarla ,belge sahipleri hesabına,riskin dağıtılması ilkesi ve inaçlı mülkiyet esaslarına göre sermaye piy araçları ,gayri menkul,altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletmek amacı ile kurulan MALVARLIĞIDIR.(ortaklık ve tüzel kişiliği yoktur,kurucu fonu yönetir)
Kapalı sonlu yatırım kurumları : Belirli bir sermaye veya fon tahsisi ile kurulan kanuni gerekleri yerine getirerek sermayelerini arttırmadıkları sürece sabit sermaye veya fonla faliyetlerini sürdüren kurumlardır.
Açık sonlu yatırım kurumları : Ortaklığın sermayesinin ve yatırım fonunun fon toplamının hiçbir formaliteye tabi olmadan arttırılıp azalta bildiği yatırım kurumlarıdır.
Net Aktif Değer : Kurumun aktiflerinin piyasa değeri toplamından varsa borçları düşütlükten sonra bulunan değerin hisse veya katılma belgesi sayısına bölünmesiyle bulunan değerdir.
Genel Amaçlı Adi hisse senesi fonu(büyüme fonu): Uzun vadeli,riski ve getirisi yüksek menkul kıymetlerden oluşan fonlardandır.
Dengeli Fonlar : Çeşitli yatırım araçlarına ,yönetim inancı doğrultusunda riski azaltacak ve devamlı gelir sağlayacak şekilde yatırım yapılmasıdır.
A tipi yatırım ortaklığı : Sadece hisse senetlerine yatırım yapmak amacıyla kurulan yatırım ortaklığıdır.
A tipi Fon : Portföyünün en az %25 i hisse senetlerinden oluşan fondur.
B tipi Fon : Portföyünde %25 den az hisse senedi bulunan fondur.
Özel Fon : Katılma belgeleri önceden belirlenmiş kişi yada kuruluşlara tahsis edilmiş fondur.
Not : İlk Yatırım fonu 1822 yılında belçikada kuruldu.
ÜNİTE 9
Dünyada İlk Merkez Bankası : 17.yy da ingilterede kurulmuştur 1694 yılında kurulan Bank of England ilk merkez bankasıdır.
T.C Merkez Bankası : 1715 sayılı yasayla 3 ekim 1931 de kurulmuştur(amacı ülkenin kalkınmasına yardım etmekti),çalışmaya 1 ocak 1932 de başlamıştır,Osmanlıda bu yetki 1863 yılında kurulan Osmanlı bankasındaydı.1211 sayılı yasaya göre temel amacı ülkede fiyat istikrarını sağlamaktır.
Uluslar arası maliye konferansı : 1920 de Brüksel de yapıldı merkez bankalarının özerk bir yapıda olması ve tüm ülkelerde merkez bankası kurulması kararı alındı.
Eurosistem : Euro’yu kullanan ab üyesi ülkelerin merkez bankalarının oluşturduğu sistemdir.bu sistemin temel amacı fiyt istikrarını sağlamaktır.
TCMB Yapısı : Başkan,Genel kurul , banka meclisi,yönetim komitesinden oluşur.
Para Politikası Kurulu : 25,04,2001 de kuruldu.para politikası ilke ve stratejilerini belirler,hükümetle birlikte enflasyon hedefini belirler,para pol.ile ilgili kamuoyunu bilgilendirir,tl’nin değerini koruması ve altın döviz karşısında pariteyi belirler.
Disponible Değer : Kasadaki nakit ile TCMB neznindeki bankaya ait serbest mevduat ve bankanın portföyünde bulunan devlet iç borçlanma senetleri toplamıdır(satılabilir değer)
Reeskont Kredileri : M.b’sının ticaret bankalarının portföyündeki müsteri senetlerini teminata alarak kredi açmasıdır.Reeskont limitlerini artırarak reeskont faizlerini düşürürse ekonomideki likitide artar.
Açık piyasa : M.b.’nın para arzını ve likiditesinin düzenlenmesi amacıyla menkul kıymet alım satımı yapmasıdır.
Doğrudan alım satım : M.b’nın bankalar veya finansal aracı kurumlarla vadelerine 1 yıldan az kalmış dibs’nin alım satımıdır.dibs nin alımı likiditeyi arttırır.
Açık Piyasa İşlemleri :
Doğrudan alım - Repo : Likidite artar
Doğrudan Satım - Ters Repo : Likidite azalır
(uzun süreli) (kısa süreli)
İhale Yöntemi : Hacimler ve vadeler piyasaya bildirilir alım-satım fiyatları ve faiz oranları piyasada oluşur.
ÜNİTE 10
Ticaret Bankaların Esas İşlevi : Tasarrufçularının mevduatlarını kabul ederek bu mevduatları kredi gereksinimine duyan kişi ve kuruluşlara aktarır(bu sayade yastık altı paralar alınır kaynak yaratılır)
İlk Ticaret Bankası : 1782 de kurulan Nord America dır.
Kıyı Bankacılığı ( off Shore) : Ülke dışından sağlanan fonların ülke dışında yada içinde kullandırılması gibi hizmetleri sunan genellikle serbest bölgelerde kurulan ülke içinde bankacılık yasal düzenlemelerine tabi olmayan banka türüdür.
Ülkemizde İlk Banka : 1847 de Bank-ı dersaadet’tir
Muazam Karşılık : Bankalarca kabul edilen mevduatlar karşılığında T.C merkez bankası nezninde bulundurlması zorunlu karşılıktır.
Para Piyasası Yatırım Fonu : Sabit Fiyatla geri ödenen katılma belgeleri çıkararak topladığı nakdi kısa süreli hazine bonosu ,mevduat sertifikası ,ticari kağıt gibi yatırım araçlarında değerlendiren fondur.
Kaydi Para : Vadesiz mevduat sahiplerine çek karnesi vererek onların hesaplarındaki tutarı banka çeki olarak harcama olanağı verir bu vesiyleyle kaydi para yaratılır.(merkez bankasında çek işlemleri sonucu biriken paradır)
Özkaynak : Toplam kaynaklar içerisinde küçük bir yere sahiptir ,ödenmiş sermaye ile yedek akçelerin toplamından oluşur.
Ödenmiş Sermaye : Ortaklar tarafından taahhüt edilmiş sermayenin fiilen ödenmiş kısmıdır.
Not : Ülekmizde bankalar kanunu hükmüne göre özkaynak hesabı bankaların üç aylık bilançoları kullanılarak yapılır.
Tasarruf Mevduatı : Özel bireylerin yaptığı mevduattır.
Ticari Mevduat : Ticari işlem için çek verilerek çlıştırılan mevduattır.
Resmi Mevduat : Resmi kurumların yatırdığı mevduattır.
Bankalar arası mevduat
ankaların kendi aralarındaki parasal işlemleri nedeniyle oluşur.Diğer Kuruluşlar Mevduatı : Vakıf,sandık,dernek gibi tic.faal.olmayan kuruluşların mevduatıdır
Sendikasyon Kredisi : Bir Finans kurumunun liderliğinde bir kredi verme sendikasyonu oluşur.(dış krediler için olur)
Otorize Kredi : Genel müdür,yönetim kurulu kredi komitesi ve yönetim kurulunun izni ile açılır.
Not : Ticaret bankalarının yasal dayanağı bakanlar kuruludur.
Bankaların Vereceği Kredi Limitleri: Gerçek veya Tüzel Kişilere özkaynaklarının %25’in den fazlasını veremez.
Tasarruf mevduat sigorta fonu (TMSF) : Nihayi amacı bankayı iyileştirdikten sonra 3.kişilere devretmektir.
Bankalar düzenleme ve denetleme Kurumu(BDDK) : Tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korumak ,bankaların özel finans kurumlarının piyasa disiplini içinde sağlık etkin ve rekabet edilebilir bir yapıda işleyişine uygun ortamı yaratarak ülke ekonomisine katkıda bulunmak üzere kurulan kurumdur. Biri başkan biri ikinci başkan olmak üzere 7 üyeden oluşur.
Not: Bankaların denetlenmesine kurum bünyesinde başkana bağlı olarak çalışan bankalar yeminli murakıpları kurulu sorumludur.
ÜNİTE 11
Yatırım bankası : Sermaye pazarının birincil kesiminde anonim ortaklıkların çıkaracakları menkul kıymetlerin ihracına aracılık etme amacıyla kurulmuş finansal kuruluştur.(banka değil aracı kurumdur)Temel görevi gelişme aşamasında olan ülkeler ile bölgeler ve sektörlere orta ve uzun vadeli finans kaynağı aktarmaktır.
Risk sermayesi : İşletmelere özellikle ilk kuruluş aşamasından büyüyüp halka açılıncaya kadar gerekli olan sermayenin karşılanmasına yönelik fonlardır.
Dünya bankası Grubu :
Uluslar arası imar ve kalkınma bankası
Uluslar arası finans kurumu (az gelişmiş ülkelerde özel sektöre kredi sağlar)
Uluslar arası kalkınma birliği (gelişmekte olan ülkelere kredi sağlar)
Çok taraflı yatırım ve garanti ajansı(uluslar arası açılan kredinin oluşturduğu ülke riskini karşılar)
Türkiyede ilk kalkınma bankası : 1925 yılında kurulan sanayi ve maadin bankasıdır.
Türkiyede ilk özel kalkınma bankası : Türkiye sınai kalkınma bankasıdır 1950 de kuruldu.
ÜNİTE 12
Özel Finans Kurumu : Dini nedelerle faiz almak istemeyen kişilerin finansman ihtiyaçları için ,tasarruflarını değerlendirmeleri ve modern bankacılık hizmetlerinden yararlanmaları amacıyla faizle çalışan bankalara altarnatif kurulmuştur.
Özel Cari Hesaplar : İstenildiği her an kısmen veya tamamen geri çekilebilen vadesiz hesaplardır.
Katılma Hesapları : Kar ve zarara katılma esasına göre açtırılan hesap sahibine önceden belirlenmiş sabit bir getiri taahhüdünde bulunulmayan hesaplardır.
Güvence Fonu : Özel finans kurumlarında özel cari ve kar-zarara katılma hesaplarında toplanan tasarrufların güvence altına alınması amacıyla özel finans kurumları birliği bünyesinde kurulan fondur.
Kurumsal Yatırımcılar : Küçük yatırımcıların tasarruflarını toplayarak ,kabul edilebilir risk,getiri max,vade uyumu amaçlarına uygun olarak yatırım yapan ihtisaslaşmış finansal kurumlardır.
Sosyal Güvenlik : Halkın işsizlik ,hastalık,yaşlılık,ölüm sebebiyle geçici veya sürekli olarak kazançtan mahrum kalması nedeniyle düşeceği fakirliğe karşı genel tedbirler sistemidir.
Emekli Sandığı : 1950 yılında kuruldu ,Memurları kapsar.kurumun gelirleri ile giderleri karşılanamasa Hazinece karşılanır.
Sosyal Sigortalar Kurumu(SSK) : Hizmet adiyle çalışanların(işçi,amele)sosyal güvenliğini sağlamak amacıyla 1946 da kuruldu.
Aktif/Pasif oranı : Prim ödemeyen çalışanların ,aylık yada gelir alanlarla sağlık hizmetlerinden yararlanan ancak prim ödeme dönemi sona eren kaç kişiyi finanse ettiğini gösterir(çalışıp prim ödeyen aktif,emekli olan pasif dir.)
Aktüer : İstatistik ve olasılık hesapları ile sigorta rizikolarını ve primlerini hesaplar.
Bağkur : Belirli bir prim karşılığında devlet eliyle esnaf sanatkarlar ve bağımsız çalışan vatandaşların sosyal güvenliklerini sağlamak adına 1971 de kuruldu.
Oyak (ordu yardımlaşma kurulu ) : En etkin kuruluştur milli savunma bakanlığına bağlıdır.
Prim : Rizikoya iştirak payıdır (sigortalının ödediği paradır)
Reasürans : Sigorta şirketlerinin kendilerinin aşan kısmını başka bir sigorta şirketlere devretmesidir.
Restrosesyon : Reasürans işletmesinin üstlendiği riskleribir başka reasüröre devretmesidir.
Koasürans : Tek bir riski birden fazla sigorta şirketinin üstlenmesidir.(jeran öncülük yapar)
ÜNİTE 13
Belirsizlik koşulları : Geleceğin objektif olasılıklarla tahmin edilememe koşullarıdır.
Risk Koşulları : Geleceğin objektif olasılıkla bilinebilmesi koşullarıdır.
Kamuyu Gerektiğinde aynıtlatma : Halka açık a.ş lerin yeni menkul kıymet çıkarması
Vekaleten oy kullanma(vekillik isteyen bireyin kurulca hazırlanmış vekillik belgesinin ortaklarca imzalanması gerekir)
Şirket Devir alma
Çağrı yoluyla hisse toplanması
Özel Denetleme : Menkul kıymetlerini halka arz etmek için spk dan izin talep eden ortaklıklar ile 2499 sayılı kanun kapsamında olup da birleşme ,devir ve tasfiye durumunda olan kuruluşların denetlenmesidir.
ÜNİTE 14
Uluslar Arası Finansal Piyasa : Ulusal fonların yabancılar tarafından veya yabancı fonların yerliler tarafından kullanıldığı piyasadır.
Kıyı Ötesi (off shore piyasa): fon alışverişinin yabancılardan yabancılara olduğu piyasadır.
Eurodolar Piyasası : Bir ulusal paranın ,o paranın ana ülkesi dışındaki piyasadır.
Europara : Kendi ülkesi sınırları dışında işlem gören paradır.
Euro Kredi : bankaların içinde bulunduğu ülke parasının dışındaki paralarla açmış olduğu kredidir.(değişken faizlidir,libor esas alınır)
Euro Finansman Bonoları : Bir başka ülkenin parasına bağlı olarak çıkardıkları kısa vadeli menkul kıymettir.
Kıyı Bankacılığı : Ülke dışında toplanan fonların yine o ülke dışında kullandırılmasını amaçlayan bankacılık türüdür.
Euro Tahvil : Bağlı olduğu paranın kullanıldığı ülkede ve çıkaran kurumun ülkesinde satışına izin verilmeyen tahvillere denir.
Uluslar arası tahvil türleri :
Sabit faizli uluslar arası tahvil
Değişken faizli uluslar arası tahvil
Hissesenedine dönüştürülebilir uluslar arası tahvildir.
Depo Sertifikası : Yabancı hisse senetlerini temsilen çıkarılan ve hisse senetleriyle aynı hakları sağlayan menkul kıymettir.
GİRİŞİMCİLİK dersi vize konuları kısa özet anlatım
Girişimcilik :İnsanın düşünsel emeğinin ekonomik değere dönüşmesi olarak ifade edilmekte ve üretim faktörleri arasında yer almaktadır.Girişimcilik risk, sermayenin tedarik edilmesi, arbitraj ve üretim faktörlerinin koordinasyonu gibi konular ele alınarak açıklamaya çalışılmıştır.1982-1992 yılları arasında yapılmış olan akademik yayınlarda girişimciliğin 15 anahtar sözcüğü tespit edilmiştir.
1 )Başlatma / Bulma / Yaratma
2 )Yeni işletme
3 )Yenilik / Yeni ürünler / Yeni pazar
4 )Fırsatların peşinde koşma
5 )Risk alma / Risk yönetimi / Belirsizlik
6 )Kâr arzusu / Kişisel fayda
7 )Üretim yolları ve kaynaklar
8 )Yönetim
9 )Değer yaratma
10 )Büyüme arzusu
11 )Girişim
12 )Değişim yaratma
13 )Sahiplik
14 )Sorumluluk / Yetki
15 )Strateji oluşturma
Richard Cantillon göre girişimci, henüz belirginleşmemiş bir bedelle satmak üzere üretim girdilerini ve hizmetleri satın alan kişi olarak ifade edilmiştir.
Jean Baptise Say ise girişimcinin risk üstlenme kadar üretim girdilerini örgütlenme ve yönetme niteliğine sahip olması gereği üzerinde durmuştur.
A.Schumpeter ise girişimcinin yenilikçi ve dinamik olma özelliğini ise, ekonomik kalkınmada, insan kaynaklarının temel yapı taşlarından birisi olarak vurgulamıştır.Girişimciyi toplumda değişimi yaratacak kişi olarak görmüştür.
Girişimcinin özellikleri :Kâr etmek için üretim faaliyetlerini bir araya getiren ve bunları organize eden kişidir.
Organizasyon becerisi
Atıl kapasitenin değerlendirilmesi
Risk alması
Fırsatları görebilmesi
Tetikte olması ( İhtiyatlı araştırmadan çok )
Fırsatı değerlendirebilmesi
Oyunun kuralını baştan yazmasıdır.
Girişimcilikte dört temel unsur vardır.
1 )Yaratım süreci
2 )Çaba harcanması
3 )Risk
4 )Getiri
Girişimci düşüncenin özellikleri ört ana bileşeni vardır.
1 )Yenilikçi ve yaratıcı olma
2 )Risk alma
3 )Öncü olma
4 )Rekabetçi düşünme
1 )Yenilikçi ve yaratıcı olma 
roblemlere ve ihtiyaçlara yaratıcı, alışılmamış ve yeni çözümler aramayı ifade eder.Girişimciyi diğer insanlardan ayıran temel özellik, yaratıcı ve yenilikçi olması, yeni fikirleri geliştirmesi ve bu fikirleri uygulamaya koymasıdır.
Schumpeter’ e göre girişimci, yenilikçi ve dinamik, yaratıcı ve yıkıcılık görevini yerine getirmektedir.Bunu yapabilmesi için çok yönlü düşünebilmesi, ikna gücüne sahip olması, iyi iletişim kurması, bağımsız düşünebilen, esnek, yaratıcı, kendine güvenen, dayanıklı ve ısrarcı olmalıdır.
2 )Risk alma :Bizim için önemli miktarda bir kaynağın kabul edilebilir bir risk düzeyi olan fırsatlara bağlama istekliliğini içermektedir.
3 )Öncü olma :Uygulamaya ilişkin bir kavramdır.Takip eden değil, takip edilen olmalıdır.
4 )Rekabetçi düşünme :İşletmeler ve tüketiciler açısından sağlıklı bir piyasa ortamı yaratır.
Girişimcilik süreci ara ya da diğer maddesel varlıklardan çok kendisinde var olan girişimcilik ruhu, rasyonel davranış yetisi ve motivasyon önemlidir.
Girişimci :Hayalci, Vizyon sahibi, Değişim ajanı, Gelecekte yaşayan, Fırsatları gören
Yönetici planlayan, Geçmişte yaşayan, Problemlere odaklanan, Organizasyon yapan, Güven arayandır.
Teknisyen :İş yapan, Sorun çözen, Kolaya kaçan, Mevcutla yetinen, Bugünü yaşayan
1 )Fırsatların belirlenmesi :Yeni bir iş kurmanın ilk adımı pazarda olan açıkların düşünülmesidir.Açıklar, insanların beklentileri ve istekleri ile elde ettikleri arasındaki farktır.Girişimci düşünce yapısında dışsal baskılar fırsatların yaratılmasını zorunlu kılar.
Bu baskılar :
Teknolojik gelişmeler
Yeni ürünler için para ödeme arzusu ve tüketim ekonomisi
Yeni yaşam tarzını belirleyen sosyal değerler ve ihtiyaçlar
Rekabeti etkileyen siyasi faaliyetler ve düzenleyici kurallar
Performans kriterleri
Planlama dönemleri
2 )Kaynakların bulunması ve kontrolü :Önemli olan kaynakların büyüklüğü değil, mevcut kaynakların ne kadar etkin kullanıldığıdır.
3 )Örgütsel yapı :İşe başlamadan önce örgütsel yapının belirlenmesi gerekir.İşletmenin adı,hukuki sorumlukları, vergiler, tescil, patent, kullanma hakkı, sosyal güvenlik gibi konular detayları ile düşünülmelidir.
Girişimciliğin girdi ve çıktı bileşenleri :
Girdiler :Çevresel fırsatlar, Girişimci kişiler, İş fikirleri, Örgütsel ortam, Kaynaklar
Girişimci süreç :Fırsatları belirle, Ayrıntıları listele, Kaynakları bul, Uygulama
Çıktılar :İşleyen bir girişim, Değer yaratımı, Kâr ve kişisel fayda, İstihdam, Ekonomik büyüme, Başarısızlık
Girişimcinin işlevleri :
a )Üretim organize etme ve sağlama
b)Ürün çeşitliliği sağlama
c )Yeni pazarlar ve yeni satış yöntemleri yaratma
d )Sermaye birikimi sağlama
Ü N İ T E 2
Yaratıcılık hakkında yaygın düşünceler :
Dahiler, bilim adamları ve sanatçıların işidir.
Her alanda yapılamaz.
Nasıl kullanılacağı bilinemez.
Mantıklı olup olmadığına bağlıdır.
Olağan dışı koşulların değişikliklerin biraraya gelmesi ile oluşur.
Raslantı ve şans eseri sonucu ortaya çıkar.
Çılgınlık, hayalcilik ve mantıksızlıktır.
Yaratıcılığın geliştirilmesini etkileyen faktörler :
1 )Motivasyon :İnsanı yaratıcılık konusuna heyecanlandıran ona esin veren,bu konudaki yeteneğini uyaran her şeye denir.
İçsel motivasyon roblemin çözümü konusunda meydan okuma, ilgi, istek, yaratıcılık tutkusu ve çözümün verdiği hazdır.İçsel motivasyon yaratıcılıkta dışsal motivasyondan daha etkilidir.
Dışsal motivasyon ış etkilerden oluşur.Yaratıcı olursa ödül, olmazsa işten atılma gibi..
2 )Tutum, davranışlar ve ortam :Yaratıcı tutumlara sahip insanlar, alışılmışa, statükoya, kalıplara, kurallara kafa tutan, meydan okuyabilen ve sorgulayabilendir.Bu davranışları bireysel ve örgütsel diye ikiye ayırırız.
Bireysel yaratıcılıkta tutum ve davranışlar :
1 )Farklılık :Yaratıcılık farklılıktan doğar.
2 )Hata ve risk :Risk, alınacak bir karar ve eylem sonucunda zarar görme olasılığıdır.
3 )Düşünce düşünceler yaratıcılığın başlangıcıdır.
4 )Kavram oluşturmak :Kavram,bir amacı ulaşan ve değerler sağlayan şeyi yapmanın bir yoludur.
İç girişimcilik :Kurulmuş bir işletmede yeni kavramlar ilave edilmesi veya kullanılmakta olan kavramlarda değişiklikler yapılmasıdır.
Girişimci :Kendisi fon yaratır, geliştiricidir, risk işletmeyi ilgilendirir, pazar sorunları ile ilgilenir.
İç girişimci :Var olan fonları kullanır, güçlendiricidir, risk kariyerini ilgilendirir, işletme sorunları ile ilgilenir,ürün ve servislerde değişiklik yapar.
Örgütsel yaratıcılıkta yönetsel tutum ve davranışlar :
1 )Meydan okuma :İçsel motivasyona sahip kişiler seçenek aramaya isteklidirler.
2 )Özgürlük :Onların sahiplenme güdülerini ve içsel güdülerini arttırarak yaratıcılıklarını harekete geçirecektir.
3 )Kaynaklar :Finansman, zaman ve mekan gibi alanlardaki kararlar yöneticiler tarafından doğru olarak verilmelidir.
4 )Sıcak takımlar :Sekiz kişilik bir sıcak grup, ileri görüşlü, sorun çözücü, put kırıcı, nabız yoklayıcı, zanaatçı, girişimci, çapraz geçişci gibi özelliklerden oluşabilir.
5 )Teşvik :İç motivasyonun artırılabilmesi için yöneticilerin başarıyı takdir etmesi gerekir.
6 )Örgütsel destek :Örgütün tüm varlığı ile örgütün tümüne yaptığı destekten sonra yaratıcılığın daha çok artmasıdır.
7 )Odaklaşma :Yaratıcı güce elle tutulabilir hedefler gösterdiği için başarıyı arttıracaktır.
Yaratıcılığın aşamaları :
Graham Wallas açıklamıştır.
1 )Hazırlık :Konunun ya da sorunun tanımlanması, boyut ve özelliklerinin belirlenmesi aşamasıdır.
2 )Kuluçkaya yatırma :Yaratıcı düşüncelerin üremesi için bekleme süresidir.
3 )Yaratıcılıkların ortaya çıkması :Bu aşamaya; aydınlanma, şimşek çakması da denilmektedir.
4 )Yaratıcı sonuçların kabul edilmesi :Bu aşamaya onaylama ve doğrulama aşaması da denir.
Yaratıcılık teknikleri :
1 )Beyin fırtınası :Alex Osborn tarafından ortaya atılmıştır.Dört kuralı vardır.
a )Eleştiri yapma
b )Serbest atış
c )Olabildiğince çok düşünce
d )Fikirleri çağrıştır, uyar, geliştir, değiştir, birleştir
2 )Ters beyin fırtınası Düşünceler ne şekilde başarısızlığa uğratılabilir amacıyla yapılır.Yapılabilecek hatalar ve engeller aranır.
3 )Düşünce haritası :Bu teknikte değişim ve uyarılma esastır.Bir daire veya kutu içerisine sorun yazılır.Fikirler küçük dairelere yazılır ve ana daire ile ilişkilendirilir.Yeni düşünceler üretilir.
4 )Kontrol listesi :Yaratıcı kişi veya takımlara daha önceden hazırlanmış sorularla soru sorulması yöntemidir.
5 )Gordon yöntemi :Beyin fırtınasının kaldığı yerden devam eden daha sistemli bir tekniktir.
6 )Varsayımları sorgulama :Varsayımlar bozularak, tersine çevrilerek yaratıcı düşünce teşvik edilebilir.
7 )Matris yöntemi ( Tablolama ):Ürün ile ilgili özellikler bir tabloya iki boyutlu olarak yerleştirilir.Bu unsurların ürünle arasındaki ilişkisinden yeni düşünceler yaratılır.Beyin fırtınasından faydalanılır.
8 )Yatay düşünme tekniği :Edward De Bono tarafından atılmıştır.Düşünmeyi yatay ve dikey olarak ikiye ayırır.Dikey düşünme mantıksal düşünmedir.Yatay düşünme farklı düşünceler bulmaktır.
9 )Odak grup görüşmeleri tekniği :Bu yöntem konusunun önceden belli olduğu ve grupların bu konuya ve soruna odaklandığı, sonuçların ek çalışma ile analiz edilebildiği bir yöntemdir.
Ü N İ T E 3
Yenilik :Yaratıcılık tarafından üretilen yeni fikirlerin uygulanmasına yenilik denir.
M.Porter’ ın verimlilik konusunda düşünceleri
a )Ürün kalitesini yükseltebilme
b )Ürüne ek özellikler kazandırma
c )Üretimde verimliliği yükseltebilme
d )Yüksek otomasyon
Girişimcilikte yenilik :Farklı kişiliklere sahip girişimcilerin ortak yönleri, kendilerini sistematik olarak yeniliğe adamış olmalarıdır.Kişileri girişimcilikte birleştiren odak nokta, yeniliktir.Yenilik, girişimcinin yeni zenginlik üreten kaynaklar yaratmasının ya da mevcut kaynaklarla zenginlik yaratma potansiyelinin arttırılması aracıdır.
Yenilik kaynakları Peter F. Drucker yenilik kaynaklarını iki gruba ayırmaktadır.
a )Birinci grup :Şirketin veya sektörün içinde yer alan kaynaklardır. ( BUSS )
Beklenmedik gelişmeler :Beklenilmeyen bir alandaki başarı yenilik kaynağının farkındalığını artırır.Küresel terör, güvenlik sektöründeki yenilikler gibi.
Uyumsuzluklar :Olması gerekenle olan arasındaki farktır.Endüstride, pazarda veya süreçteki uyumsuzluklar yenilik fırsatı oluşturabilir.
Süreç değişimleri :Var olan süreci daha iyi tasarlanmış bir süreçle değiştirmektir.
Sektör ve pazar yapısındaki değişmeler :Sektör ve pazar sürekli gözlenip analiz edilmelidir.
b )İkinci grup :Şirketin dışındaki sosyal ve entellektüel ortamlarda bulunur. ( DAY )
Demografik yapıdaki değişiklikler :Nüfus değişmeleri yeni ihtiyaçlar doğuracak yeni ihtiyaçlarda yenilikleri tetikleyecektir.
Algılama değişiklikleri :Üretilen ürünle tüketicilerin algıları örtüştürmeye çalışılır.Sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlıkları organik tarım gibi yenilik alanlarını artırmıştır.
Yeni bilgi :Bilgiye dayalı yeniliklerin doğuşu ve ticari hale getirilmesi uzun zaman alır.Pazar riski taşır ve üreticilerin insan ihtiyaçlarını iyi analiz yapması gereklidir.Pazara bağımlılığı en yüksek olandır.
Bilgi sistemi ile piyasa üretim sistemlerinin bütünleşmesini sağlayan araçlar :
Aracı kurumlar
Üniversite araştırma merkezleri
Elektronik bilgi erişim imkanları
Finansman desteğidir.
Yenilikçilik ilkeleri :
1 )Yenilik kaynaklarının ortaya çıkardığı fırsatların analizi
2 )Algılamak, soru sormak ve dinlemek
3 )Belirli, Basit ve odaklanmışlık
4 )Küçük başlangıçlar
5 )Dehanın değil, çalışmanın ürünü olması
6 )Kapsamlı ve açık iletişim
7 )Ödül ve takdir
Etkileşimli bir yenilik ( İnovasyon ) süreci modeli :
Birinci aşama :Biribirinden farklı fikirler geliştirilir ve içinden en uygun olanı seçilir.
İkinci aşama :Yapılabilirlik ( fizibilite ) aşamasında son karar verilir.
Üçüncü aşama :İş planına dökülür.İş planları yönetimin karar ve beklentilerine odaklanmasını sağlar, strateji geliştirme konusunda yardımcı olur, döküman oluşturur, performans karşılaştırmasında kullanılır.
Dördüncü aşama :Tüm testleri ( üretim, pazarlama, finans gibi. )yapılır ve arza hazır olup olmadığına karar verilir.
Beşinci aşama :Yenilik ticarileşir.
3 M Firmasının yenilik hunisi :Yenilik, karalama yoluyla (ilk çizim ) başlar,tasarımla devam eder ve yönlendirme ( en kolay aşamadır. ) ile sona erer.Her aşamada huni etkisiyle azalarak sadece çok az sayıda yenilik ticari hale gelebilmektedir.
Yenilik türleri :
1 )Teknolojik ürün yenilikleri :Ürün ve hizmetlerde yapılan değişimlere ürün yeniliği denir.3M teknolojik ürün yeniliğini üçe ayırır.
A tipi yenilik :En radikal olanıdır.Asıl özelliği dile getirilmemiş ihtiyaçları karşılamaya yöneliktir.
B tipi yenilik :Tüketicinin istediği bilinen bir ürünle ilgili yeniliktir.Rekabet tabanını değiştirir.
C tipi yenilik dile getirilen tüketici ihtiyaçları ile ilgilidir.
2 )Teknolojik süreç yenilikleri :Şimdiye kadar bilinmeyen süreçse buna yeni süreç, bilinen veya var olan bir süreçse geliştirilmiş süreç denir.Teknolojik ürün süreçleri ile teknolojik süreç yenilikleri birbirini tamamlar.
3 )Örgütsel yenilik :Örgütsel yapıda, işleyişinde,yönetim tekniklerinde veya stratejilerde yapılan yeniliktir.
Yenilik kültürü :Yenilik kültürü, toplumun genel kültürü ve örgüt kültürü içinde ele almak gerekir.Bu iki kültür içinde yenilikçi kültürü yerleştirebilmek mümkündür.
Yenilikçi toplum kültürü :
Gunnar – Törnvist göre ;
Depolanmış bilgi
İnsanlar arası enformasyon
Yaratıcılık
Dış ortamın ihtiyaçlarını karşılamada yetkinlik
Ake Enderson göre ;
Düzenlenebilir finans sistemi
Yeni bilgi ve yetkinlik
İhtiyaçlar ve imkanlar arasında dengesizlik
Kültürel çeşitliliği olan bir topluluk
Başarılı iletişimdir.
Toplumlarda yenilikçi kültürün değişimi :
İlk AR – GE1872’ de Almanya’da Siemens tarafından kurulmuştur.
Devletin yenilikçiye müdahalesi ( desteği ) ilk olarak Almanya’ da askeri amaçlı olmuştur.
Endüstri yörelerinin özellikleri :
Liman ya da ticaret merkezidir.
Yenilik, kenti geliştirmektedir.
Patlama şeklinde büyüme görülebilir.
Ekonomik ve kültürel bölgelere yakındır.
Yalıtılmış değil, marjinaldirler.
Endüstri diyaloğu ile bağlantı kurar ve gelişme gösterirler.
Belirli bir kültürel özgürlük vardır.
Fikir alışverişi ve ücretsiz eğitim vardır.
Risk sermayesine isteklilik vardır.
Toplumun yenilikçi olmasını etkileyen faktörler :Ekonomi, din, siyaset, eğitim ve ailedir.
Yenilik yönetimi :
Peter F. Drucker, yeniliğin yetenek, zeka ve bilgi gerektirdiğini, ancak bunların yanında gatret, sebat ve adanmışlık yoksa, yönetimlerin iş yeniliklerinde başarı şansının olmadığını belirtmişlerdir.
Roger Appledorn teknolojik yeniliğin yönetilmesinde kurum kültürü, iletişim ve yönetim tarzının etkili ve gerekli olduğunu ileri sürmüştür.
Yönetimin olmazsa olmazları planlama, Örgütlenme, Yönetme, Eşgüdüm, Denetleme
Şirketlerin, yenilikçi yönetim teknikleri uygulamaları açısından ISO 9000 kalite ve ISO 1400 çevre standartları sertifikalarının önemli bir payı bulunmaktadır.
Ü Nİ T E 4
Girişimcinin finansman ihtiyacı :Finansman ihtiyacının karşılanmasında özkaynağa karşılık borcun kullanılması önemlidir.
Girişimci :Kendi özkaynaklarından daha çok farklı kaynaklara ulaşan ve sağladığı bu kaynaklarla değer yaratan kişidir.
İşletmelerin gelişim aşamaları :
1 )Başlangıç aşaması :En zor aşamadır.Bu aşamada girişimci kira, makine, ekipman, stok, ücret, reklam, lisans ve kuruluş harcamalarını yapmak zorundadır.Başarısızlık ihtimali yüksektir.Müşteri sayısı az ve finansman kaynakları sınırlıdır.
Bu finansal kaynaklar,
Kişisel kaynaklar
Melek yatırımcılar
Arkadaşlar ve akrabalar
Kısa vadeli banka kredileri
Satıcılardır..
2 )Büyüme aşaması pazarın genişlediği, yeniliklerin çoğaldığı, rekabetin ortaya çıktığı ve kârların yükselmeye başladığı aşamadır.Bu aşamada yeni tesis, makine ve arge çalışmaları için finansal kaynaklara ihtiyaç duyarlar.
Bu finansal kaynaklar,
Satıcılar
Ticari bankalar
KOBİ finansal destekleri
Risk sermayedarları
Yatırım bankaları
Yatırımcılardır.
3 )Olgunluk aşaması :İşletmenin büyümesinin durduğu ve pazar payının belirgin olduğu,fiyatların düşme eğilimine geçtiği,satışların arttığı fakat fiyatlardaki düşüş nedeni ile kârların azaldığı aşamadır.
4 )Gerileme dönemi :Arge ve promosyon harcamalarının düştüğü, fiyat savaşlarının devam ettiği, satışların ve kârların azaldığı aşamadır.
Finansal planlama :İşletmenin belirlenen bir dönem için ihtiyaç duyacağı fonları, nakit giriş ve çıkışlarının zamanlaması, en uygun fon kaynaklarının bulunması ve bu kaynakların kullanımının belirlenmesi amacıyla yapılır.
Finansal kontrol eriyodik olarak tahmini değerlerle fiili olarak oluşan değerler arasında karşılaştırma yapılmasına olanak veren bir süreçtir.
Sermaye maliyetinin ve finansal risklerin en aza indirilmesine yönelik stratejiler :
Borçlanmadaki vadeyi uzatmak
Sabit faiz oranı üzerinden borçlanmak
Borçların yenilenmeme riskini en aza indirmek
Döviz kuru riskinden korunmak
Girişimci iş fikrini yatırıma dönüştürürken :
Pazarı araştırmak
Hedef kitleyi belirlemek
Rakipleri incelemek
Teşvik imkanları
Yatırım kârlılığını araştırmak zorundadır.
İşletme yöneticileri, uzun dönemli finansman ihtiyacı tahmininde proforma tablolardan, kısa dönemli finansman ihtiyacı tahmininde nakit bütçelerinden yararlanır.
Proforma bilanço :Tahmini bilanço demektir.İşletme verilerinden yararlanarak, dönem sonunda beklenen aktif ve pasif kalemlerinin hangi tutarlarda olacağını tahmin etmektir.Aktifler pasiften büyükse fon açığı, pasifler aktiften büyükse fon fazlası var demektir.
Nakit bütçesi :Belirli bir süre için hazırlanan ve hazırlandığı dönem içerisinde işletmenin olası nakit girişleri ile çıkışlarını gösteren kısa dönemli planlama araçlarından birisidir.
Proforma gelir tablosu :Tahmini gelir tablosudur.İşletmenin gelecek dönemde elde edeceği faaliyet ve faaliyet dışı gelirler ile katlandığı giderlerin bütçelendiği finansal tablodur.
Çalışma sermayesi :Firmanın tam kapasite ile çalışabilmesi, üretimin kesintisiz olarak devam edebilmesi iş hacminin genişltilebilmesi, yükümlülüklerini karşılayamama riskini azaltması, kredi değerliliğini arttırması, olağanüstü durumlarda mali yönden zor durumlara düşmemesi faaliyetlerini kârlı ve verimli bir şekilde yürütebilmesi için gerekli olan sermayedir.Çalışma sermayesi kalemleri nakit, alacak, stok, nakit benzeri ve dönen varlıklardır.
Çalışma sermayesini etkileyen faktörler :
a )İşletmenin faaliyet konusu
b )İşletmenin büyüklüğü
c )Satışlarda artış oranı
d )Satışlardaki düzenlilik
Girişimcinin kaynakları :İki türlü borçlanma yolu vardır.Bunlar borçla finansman ve özkaynak yoluyla finansmandır.
a )Borç finansmanı :Faiz ve anapara ödemesini gerektiren araçlar ile yapılır.Kredi kârdan geri ödenir.Varlık temelli finansman olarak adlandırılır.Binalar, makineler, arazi gibi bazı duran varlıklar teminat olarak gösterilir.
Kısa dönemli borçlar ( bir yıldan az ) ………. çalışma sermayesinin,
Uzun dönemli borçlar ( bir yıldan uzun )…… duran varlıkların finansmanında kullanılır.
Özsermaye yoluyla finansman :İşletme sahip ya da ortaklarının koymuş olduğu paraya özsermaye denir.
Borçlanmanın hangi yola yapılacağını belirleyen faktörler :
Varlıkların yapısı
Varlıkların dağılımı
Faiz oranları
İşletmenin büyüklüğü
İçeriden yaratılan borçlar :
Elde edilen kârlar
Varlık satışları
Çalışma sermayesinin azaltılması
Alacak veya stoklara daha az fon bağlanması
Ödeme dönemlerini uzatma
Vade yapısını değiştirme
Dışarıdan sağlanan kaynakların değerlendirilmesi :Kullanılacak fonların vade yapısı, maliyeti, yönetim üzerindeki kontrol etkisidir.
Girişimcilerin fon kaynakları :
1 )Kişisel fonlar :Melek yatırımcılar, ticari bankalar ve risk sermayedarlarının fonları için güvence oluşturur.
2 )Aile ve arkadaşlar :Sağlanması kolaydır.
Sakıncaları :
Yönetime karışma
Kârdan pay alma
Sahiplenme
Çalışanlara karışma
Faaliyetleri yönlendirmedir.
3 )Ticari bankalar :Her türlü kredilerdir.Kısa sürelidirler.
4 )Finansal kiralama ( Leasing ) :Yatırım malının mülkiyeti leasing şirketinde kalarak kira karşılında kullanımının kiracıya verilmesi ve sözleşme sonunda belirlenen değerle mülkiyetin kiracıya verilmesini sağlayan bir finansman yöntemidir.
5 )Melek yatırımcılar parası olan kişi veya grupların, kâr sağlama potansiyeli yüksek, katma değer yaratabilecek bir iş fikri olan fakat kaynak sıkıntısı içerisindeki girişimcilere destek olmasıdır.
6 )Risk sermayesi :Ellerindeki büyük miktarda fon fazlası bulunan yatırımcıların, gelişme potansiyeli yüksek olan küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) oluşumu ve faaliyete geçmesi için yaptığı orta ve uzun vadeli yatırım modelidir.
Unsurları :
Teknolojik yenilik
Sermayeye katılım
Yönetime katılım
Küçük işletme
Hızlı büyüme
Uzun vadeli yatırımdır.
Risk sermayesi finansman modeli yatırımları için :
1 )İş planının hazırlanması :Mali yapı gibi bilgileri içeren iş planını risk sermayesi şirketine gönderir.
2 )İlk değerlendirme :İş planı hazırlanmış olan proje başvuruları incelenir.
3 )Birlikte çalışma rojenin teknik ve mali yönü incelenir, fizibilite çalışmaları yapılır.
4 )Değerlendirme :Sonuçlarının olumlu çıkması halinde risk sermayesi projeye katılım koşullarını belirler.
5 )Yatırım sözleşmesi :Koşulların iki tarafça benimsenmesi durumunda yatırım sözleşmesi imzalanır.
Girişimcilerin başvurabileceği kurumlar :
1 )Türkiye Halk Bankası :Bir çok türde kredi vermektedir.
2 )Kredi garanti fonu ( KGF ) :1991 yılında TESK, TOBB, TOSYÖV ve MEKSA tarafından kurulmuştur.Daha sonra bu ortaklığa KOSGEB ve Halk Bankası’ da katılmıştır.KGF 250 işçiye kadar olan işletmeleri KOBİ olarak kabul etmekte onlardan gelen garanti ve kefalet taleplerini karşılamaktadır.
3 )Halk Yatırım Menkul Değerler A.Ş
4 )KOSGEB AR-GE Destekleri
5 )TÜBİTAK – TİDEB AR – GE Destekleri
6 )EUREKA – Türkiye :1985’ te Türkiye’nin de içinde bulunduğu 19 Avrupa ülkesi ve AB’ nin kurduğu uluslararası bir kurumdur.
7 )Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı ( TTGV ) :1991 yılında kurulmuştur.İşletmelerinin geliştirme projelerine Dünya Bankası kaynağından destek sağlamayı sürdürmektedir.
Ü N İ T E 5
İş planı :Kurulması düşünülen işletmenin detaylarını içeren yazılı belgeye iş planı denir.Bu planda işletmenin tüm unsurlarının tanımlanması gerekir.Bu unsurlar ;
Proje
Üretim
Pazarlama
Yönetim
Ar – ge
Finansman
İş planı girişimcinin başarılı bir girişim için kullanacağı ve işletmenin işleyişini tanımlayacak yol gösterici bir rehberdir.İş planının başarılı bir girişimci tarafından hazırlanması gerekir.Girişimci hukukçular, muhasebeciler, pazar araştırmacılardan, mühendislerden, üniversitelerin araştırma birimlerinden, KOBİ geliştirme başkanlığından yardım alabilir.
Girişimcinin hangi yetenekler konusunda ihtiyacı olup olmadığının değerlendirmesinde aşağıdaki kriterleri kullanır.
Muhasebe / Vergi
Planlama
Tahmin
Pazar araştırması
Satışlar
İnsan kaynakları
Üretim / Tasarım
Organizasyon
Yasal konulardır.
İş planının kullanım amaçları :Üç amaç için kullanılır.
a )İletişim aracı olarak
b )Yönetim aracı olarak
c )Planlama aracı olarak
İş planlarının faydaları ve üstlenmiş olduğu roller :Analiz, İletişim, Hareket, Sentezdir.
İş planının girişimciye sağladığı faydalar :
1 )İşletmeyi eleştirisel ve objektif görmesini sağlar
2 )Rekabet, ekonomik ve finansal varsayımları görmesini sağlar.
3 )Dışarıdaki değerlendiriciler için sonuç üretir.
4 )Tahminlerin ve gerçek sonuçların karşılaştırılması konusunda ölçütler oluşturur.
5 )İşletme içinde çalışma rehberi görevi yapar.
İş planının fon sağlayıcı ve yatırımcılara sağladığı faydalar :
1 )Pazar potansiyeli hakkında bilgi verir.
2 )Borç senedi ve özsermaye bileşimini verir.
3 )Olası başarılar için olası senaryoları ve (eğer / ne) analizleri üretir.
4 )Finansal değerlendirme konusunda bilgiler verir.
5 )Yatırımcıların yatırımdan beklediği özsermaye getirisini gösterir.
İş planının hazırlanmasında rehber ilkeler :
1 )iş planını kendiniz yazın.
2 )Kısa tutun, 50 sayfayı geçmesin.
3 )Anahtar noktaların taslağını hazırlayın.
4 )Düzgün bir şekilde organize edin ve bütün haline getirin.
5 )Planı gelecekle uyumlaştırın.
6 )Abartmalardan kaçının.
7 )Önemli riskleri aydınlatın.
8 )Ekibin etkinliğini vurgulayın.
9 )Aşırı çeşitlendirmeye gitmeyin.
10 )Hedef pazarı belirleyin.
11 )Planın yazımında üçüncü şahıs kullanın.
12 )Planı değerlendirin.Tutarlılık, etkinlik, anlatım açıklığı ve sunum gibi konuları gözden geçirin.
İş planının değerlendirilmesi :
İş planını okuyanlar sermayedarlar, bankacılar, yatırımcılar, müşteriler, avukatlar, danışman ve üreticilerdir.
İş planın hazırlanırken anlanması gereken üç konu ;
Girişimci işletmenin teknolojisi ve yaratıcılığı konusunda en geniş bilgiye sahip kişidir.
Niçin iş planının yazıldığı
Pazarlama konusudur.
Risk sermayedarlarının kullandığı iş planı okuma süreci :
1.adım :İşletmenin içinde bulunduğu endüstrinin özellikleri
2.adım :Sermaye yapısının belirlenmesi
3.adım :Bilançonun incelenmesi
4.adım :Girişimcilerin kalitesinin belirlenmesi
5.adım :Girişimcinin kendine özgü özelliklerinin saptanması
6.adım :Bütün plana genel olarak göz gezdirilmesi
İş planının hazırlanmasında kaçınılması gereken hatalar :
Gerçekçi olmayan hedeflerin plana konulması
Kararlılık ya da taahhüt eksikliği
Olası engellerin tahmin edilememesi
Tecrübe eksikliği
Pazar bölümlendirilmesinin olmaması
Planın günceli yansıtmaması
İş planının öğeleri :İdeal bir iş planı 10 bölümden oluşması gerekir.
1 )Giriş :İşletmenin adı, adresi, ismi, telefon numarası, tanımı, endüstrisinin yapısı, finansal yapısı bulunmalıdır.
2 )İşletmenin tanımı :İşletmenin ismi, endüstri koşulları, gelecek potansiyeli, fonksiyonel sınıflandırmalar ve tanımlar bulunmalıdır.
3 )Pazarlama planı azarın ve çevrenin durumu, işleyişi, pazarlanabilirlik derecesini saptama işlemidir.
4 )Yönetim planı :Yönetimin yapısı, yönetim takımı, anahtar personel, personelin deneyimi, mülkiyet yapısı, yönetim ve danışmanların yapısı
5 )Üretim planı :Kuruluş yeri, yer seçimini etkileyen faktörler, üretimle ilgili ihtiyaçlar, tedarikçiler, ulaşım imkanları, işgücü olanakları, tahmini üretim maliyeti
6 )Araştırma ve geliştirme :Tasarım ve geliştirme, teknik destek alınması, ne tür araştırma yapılacak, argenin maliyeti, finansal planda ar-ge bütçesi var mı?
7 )Önemli riskler bölümü :İstenilmeyen gelişmeler, tahminin üzerinde gelişen üretim maliyetleri, mal ve hizmet alımında karşılaşılan güçlükler, yeni rakipler, yönetimde meydana gelebilecek aksaklıklar, deneyim eksikliği, ekonomideki belirsizlikler, tedarik sorunları, anahtar personel kaybı
8 )Zaman tablosu bölümü :İşletmenin kurumsallaşması, ar-ge çalışmalarının tamamlanması, protip üretilmesi, satış temsilcilerinin çalıştırılması, fuarlara katılmak, dağıtımcılarla anlaşmak, üretim malzemelerinin siparişi, siparişlerin listelenmesi, ilk satış ve teslimler, işletmeye yapılacak ilk ödeme
9 )Ekler :Ana bölümlerde verilmesi uygun olmayan ek belgeler bu bölümde verilir.Diyagramlar, planlar, finansal veriler, tablolar, yönetim takımının özgeçmişi ve kaynaklar bulunur.
İş planının dosya haline getirilmesi :
Görünüş
Kapak ve başlık sayfası
İçindekiler tablosu
Uzunluk
İş planı özü şeklinde sıralanabilir.
MUHASEBE UYGULAMALARI Kısa Özet
# İşletmeler işe yeni başladıklarında yapacaklarıİLK işlem Kuruluşenvanteri çıkarmaktır. Birleşen işletmelerin her biri devir envanteri çıkarır. İşletmeler kapanmalarıhalinde tasfiye envanteri çıkarır.
# İşletmelerde, dönem sonu işlemleri sırasında yapılan “değerleme”, muhasebe dışıenvanter aşamasında yer alır.
# Bir işletmenin ticari mevduat hesabına tahakkuk eden faizler üzerinden kesilen gelir vergisi ve fonlar “Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabının borç tarafında” izlenir.
# Dönem sonunda hisse senetleri hesabının borç kalanı 400 milyon TL ve aynıtarihte hisse senetlerinin borsa değeri 360 milyon TL’dir. Bu bilgilere göre dönem sonunda “119 Menkul Kıymetler Değer Düşme KarşılığıHesabının ” alacak tarafına kayıt yapılacaktır.
# 121 Alacak Senetleri Hesabı”Müşteriden olan senetsiz alacağa karşılık senet alınması” nedeniyle borçlandırılır.
# VUK’a göre işletmenin senetli alacaklarıtasarruf (peşin), mukayyet(kayıtlı) değeri ile değerlenir.
# İşletmenin sattığıA cinsi mala ilişkin bilgiler: Dönem başımiktar 100, tutar 200000 lira, Dönem içi alışları miktar 1400, tutar 2875000 lira, Dönem sonu mevcudu miktar 500, tutar 1025000 liradır. Bu bilgilere göre ve ortalama maliyet yöntemine göre A cinsi malın maliyeti 2050000 TLdir. Çünkü tutar toplamı3075000, 1500′e bölünürse 2050000 bulunur.
# Z işletmesi yurt içi satışlar: 300000TL, Satışların maliyeti 48000 TL, Satıştan iadeler 2000 TL.dir. Bu bilgilere göre brüt satışkarı250000 TL dir. Çünkü net satışlar=300000-2000=298000 TL dir. Brüt satış karı:298000-48000=250000TLdir.
# İşletme 30 Eylül 1995 tarihinde 200 milyon TL’na bir makina satın almıştır. İşletme bu makina için azalan kalanlar yöntemini uygulayacaktır. Normal amortisman oranı%20 olduğuna göre 1995 yılı amortisman payı20 milyon TL dir. Çünkü 20×2=40 200 milyonx %40=80 milyon (80/12)x3=20 milyon bulunur.
# İşletme 5 milyar TL maliyetli idare binasıiçin %4 amortisman payıayırmıştır. Bu tutar “Genel Yönetim Giderler Hesabının ” borç tarafına kaydedilir.
# İşletme müşterilerinden N’nin A bankasına yatırdığı 10 milyon TL’nin yanlışlıkla K bankasına yatırılmış gibi kaydedildiği belirlenmiştir. Düzeltme kaydı: Bankalar Hs.(A) 10 milyon borçlu, Bankalar Hs.(K) 10 milyon alacaklı
# Satıcı, işletmenin borcuna karşılık 15 milyon TL faiz tahakkuk ettirmişve bu işleme ilişkin kayıt işletme tarafından unutulmuştur. Bu durumda yapılması gereken kayıt: Finansman Giderleri Hs. 15 milyon borçlu, Satıcılar Hs. 15 milyon alacaklı.
# Kardan ayrılan yedekler: Özel fonlar, Olağanüstü yedekler, Statü yedekleri, Yasal yedekler.
# 590 Dönem Net KarıHesabının alacak kalanıizleyen yıl “570 Geçmişyıllar KarlarıHesabının” alacağında izlenir.
# Gelir Hesapları: 600 Yurtiçi Satışlar, 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar, 670 OlağandışıGelir ve Karlar
# İşletme peşin olarak tahsil ettiği 200 milyon TL’lik kira gelirini “Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı”na kaydetmiştir. Ancak yapılan incelemede bu gelirin 50 milyon TL’lik kısmının gelecek döneme ait olduğu belirlenmiştir. Bu işlemle ilgili olarak yapılacak kayıtta 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabının borç tarafına kaydedilir.
# İşletmenin “Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı”nda kayıtlıolan 20 milyon TLlik yakıt giderinin döneme ait olduğu belirlenmiştir. Yapılacak yevmiye kaydında Genel Yönetim Giderleri Hs. 20 milyon borçlu, Gelecek Aylara Ait Giderler Hs. 20 milyon alacaklıolur.
# 7/B seçeneğinde kullanılan maliyet hesapları:790 İlk Madde ve Malzeme, 794 Çeşitli Giderler, 795 Vergi, Resim ve Harçlar, 793 Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler
# Bilançonun aktifinde yer alanlar: Alınan Çekler, Menkul Kıymetler, Stoklar, Gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları
# Dönem Karıveya Zararı50 milyon borçlu, Dönem KarıVergi ve Yasal Yükümlülük Karşı. Hs. 20 milyon alacaklı, Dönem Net Karıveya ZararıHs. 30 milyon alacaklıise İşletmenin vergi sonrasıkarı30 milyon TL’dir. İşletmenin vergi öncesi karı50 milyon TL’dir. İşletmenin döneme ait gelirleri döneme ait giderlerinden fazladır. 692 Dönem Net Karıveya ZararıHesabı, 590 Dönem Net KarıHesabına aktarılarak kapanacaktır.
# Ticari Mallar Hs.nin borç kalanı200000, Yurt içi satışlar hesabınıalacak kalanı150000 ve Dönem sonu stokların maliyeti 100000 lira olduğuna göre Satılan Ticari Mallar Hs. 100000 borçlu, Ticari mallar Hs. 100000 alacaklıdır.
# Alacak Senetleri Hesabının alacaklandırılmasının nedenleri: Senetsiz alacağın tahsil edilmesi, Senetsiz borç karşılığısenet ciro edilmesi, Senetlerin tahsilinin şüpheli hale gelmesi, Senetlerin iskonto ettirilmesi
# İşletmenin dönem başıvarlıkları200 milyon, Dönem sonu varlıkları150 milyon, Dönem başıborçları120 milyon ve kar 20 milyon ise dönem sonu borçları50 milyondur.
# Boşarsa ve araziler amortismana tabi bir varlık değildir.
# ÇıkarılmışTahviller Hs. borçlu, Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri hesabıalacaklıolmasıtahvilli borç taksit ödemelerinin kısa vadeli borçlara aktarılmasına aittir.
# Öz kaynaklar =net Varlıklar – Borçlar Öz kaynağıoluşturan unsurlar: Ödenmişsermaye, Sermaye yedekleri, Kar yedekleri, Geçmişyıllar karları, Dönem net karı.
# Ödemesi dönem içinde yapılmışolan gelecek döneme ait 20 milyon liralık gelirin kaydedilmesi: 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hs. 20 milyon Borçlu, 380 Gelecek Aylara ait Gelirler Hs. 20 milyon alacaklı olur.
# Genel Yönetim Giderleri Hs. borçlu, Gider TahakkuklarıHs. alacaklıolmasıödemesi gelecek dönem yapılacak giderin tahakkukuna aittir.
# Normal şartlarda bir yıl içerisinde elden çıkarılması düşünülmeyen veya işletme faaliyetlerinde bir yıldan uzun süre kullanılan varlıklara Duran Varlıklar denir.
# Tüzel kişiliği olmayan şirket Adi Şirkettir.
# Kollektif şirketin kuruluşsözleşmesinde yazılıolarak bulunmasıgerekenler: Şirketin ticaret unvanı, Ortakların ad soyadları, Ortakların ikametgahlarıve tabiyetleri, Şirketin faaliyet konusu
# 590 Dönem Net Karıborçlu, 331 Ortaklara borçlar Hs. alacaklıolmasıkar paylarınıortakların cari hesaplarına devredilmesine ait yevmiye kaydıdır.
# Ortaklara düşen payların cari hesaplarına kaydı: 590 Dönem net karıhs. borçlu, 331 Ortaklara borçlar hs. alacaklıolur.
# Anonim şirketin tedrici kuruluşu sırasında Akbank çıkarılan hisse senetlerinin satışına aracılık etmişve bununla ilgili olarak 200 milyon TL komisyon almıştır. İşletme bu komisyonu 262 Kuruluşve Örgütlenme Giderleri Hesabının borcunda inceleyecektir.
# Limited şirket sermaye artırımına gitmeye karar vermişve gerekli yasal işlemleri yerine getirmiştir. Yevmiye kaydı: 501 ÖdenmemişSermaye Hs. borçlu, Sermaye Hs. alacaklı
# A.Ş. in dönem karı600 milyon, vergiden muaf gelirleri 50 milyon, kanunen kabul edilmeyen giderleri 100 milyon ise bu işletmenin kurumlar vergisi matrahı(mali kar) 650 milyondur. 600+100- 50=650 milyon
# Kooperatifin olumlu gelir-gider farkı1 milyar liradır. Kooperatifin ortaklarıyla yaptığıişlem tutarı 6 milyar, ortak dışıişlemlerin tutarı4 milyardır. Ortak A nın kooperatifle yaptığıişlem tutarının 500 milyon olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere göre Ortak A nın alacağıristurn tutarı80 milyondur.
# Genel idare binasıolarak kullanılan bir bina için ayrılan amortisman payıendirekt kayıt yöntemine göre 770 Genel Yönetim Giderleri Hs. borçlu, 257 BirikmişAmortismanlar Hs. alacaklıolur.
# Gelir hesaplarıdönem sonunda Dönem Karıveya ZararıHesabına devredilerek kapatılır. Dönem sonlarında kalan vermezler. Bilançoda yer almaz. İzleyen döneme aktarılmaz.
# A ve ortağıKollektif şirketinin sermayesi 200 milyon, A nın sermaye payı150 milyon, B nin payı50 milyon, şirketin döneme ait karı50 milyondur. Kar dağıtımından önce sermaye paylarına %10 faiz hesaplanacak ve kalan kar ortaklar arasında eşit dağıtılacaktır. Buna göre A nın alacağıkar payı25 milyon liradır. 200*10/100=20 milyon , 50-20=30 milyon kalan kardır. 30/3=10 milyon eklenecek. Anın alacağıkar payı=150*10/100=15, 15+10=25 milyon
# İşletmelerde, dönem sonu işlemleri sırasında yapılan “değerleme”, muhasebe dışıenvanter aşamasında yer alır.
# Bir işletmenin ticari mevduat hesabına tahakkuk eden faizler üzerinden kesilen gelir vergisi ve fonlar “Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabının borç tarafında” izlenir.
# Dönem sonunda hisse senetleri hesabının borç kalanı 400 milyon TL ve aynıtarihte hisse senetlerinin borsa değeri 360 milyon TL’dir. Bu bilgilere göre dönem sonunda “119 Menkul Kıymetler Değer Düşme KarşılığıHesabının ” alacak tarafına kayıt yapılacaktır.
# 121 Alacak Senetleri Hesabı”Müşteriden olan senetsiz alacağa karşılık senet alınması” nedeniyle borçlandırılır.
# VUK’a göre işletmenin senetli alacaklarıtasarruf (peşin), mukayyet(kayıtlı) değeri ile değerlenir.
# İşletmenin sattığıA cinsi mala ilişkin bilgiler: Dönem başımiktar 100, tutar 200000 lira, Dönem içi alışları miktar 1400, tutar 2875000 lira, Dönem sonu mevcudu miktar 500, tutar 1025000 liradır. Bu bilgilere göre ve ortalama maliyet yöntemine göre A cinsi malın maliyeti 2050000 TLdir. Çünkü tutar toplamı3075000, 1500′e bölünürse 2050000 bulunur.
# Z işletmesi yurt içi satışlar: 300000TL, Satışların maliyeti 48000 TL, Satıştan iadeler 2000 TL.dir. Bu bilgilere göre brüt satışkarı250000 TL dir. Çünkü net satışlar=300000-2000=298000 TL dir. Brüt satış karı:298000-48000=250000TLdir.
# İşletme 30 Eylül 1995 tarihinde 200 milyon TL’na bir makina satın almıştır. İşletme bu makina için azalan kalanlar yöntemini uygulayacaktır. Normal amortisman oranı%20 olduğuna göre 1995 yılı amortisman payı20 milyon TL dir. Çünkü 20×2=40 200 milyonx %40=80 milyon (80/12)x3=20 milyon bulunur.
# İşletme 5 milyar TL maliyetli idare binasıiçin %4 amortisman payıayırmıştır. Bu tutar “Genel Yönetim Giderler Hesabının ” borç tarafına kaydedilir.
# İşletme müşterilerinden N’nin A bankasına yatırdığı 10 milyon TL’nin yanlışlıkla K bankasına yatırılmış gibi kaydedildiği belirlenmiştir. Düzeltme kaydı: Bankalar Hs.(A) 10 milyon borçlu, Bankalar Hs.(K) 10 milyon alacaklı
# Satıcı, işletmenin borcuna karşılık 15 milyon TL faiz tahakkuk ettirmişve bu işleme ilişkin kayıt işletme tarafından unutulmuştur. Bu durumda yapılması gereken kayıt: Finansman Giderleri Hs. 15 milyon borçlu, Satıcılar Hs. 15 milyon alacaklı.
# Kardan ayrılan yedekler: Özel fonlar, Olağanüstü yedekler, Statü yedekleri, Yasal yedekler.
# 590 Dönem Net KarıHesabının alacak kalanıizleyen yıl “570 Geçmişyıllar KarlarıHesabının” alacağında izlenir.
# Gelir Hesapları: 600 Yurtiçi Satışlar, 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar, 670 OlağandışıGelir ve Karlar
# İşletme peşin olarak tahsil ettiği 200 milyon TL’lik kira gelirini “Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı”na kaydetmiştir. Ancak yapılan incelemede bu gelirin 50 milyon TL’lik kısmının gelecek döneme ait olduğu belirlenmiştir. Bu işlemle ilgili olarak yapılacak kayıtta 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabının borç tarafına kaydedilir.
# İşletmenin “Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı”nda kayıtlıolan 20 milyon TLlik yakıt giderinin döneme ait olduğu belirlenmiştir. Yapılacak yevmiye kaydında Genel Yönetim Giderleri Hs. 20 milyon borçlu, Gelecek Aylara Ait Giderler Hs. 20 milyon alacaklıolur.
# 7/B seçeneğinde kullanılan maliyet hesapları:790 İlk Madde ve Malzeme, 794 Çeşitli Giderler, 795 Vergi, Resim ve Harçlar, 793 Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler
# Bilançonun aktifinde yer alanlar: Alınan Çekler, Menkul Kıymetler, Stoklar, Gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları
# Dönem Karıveya Zararı50 milyon borçlu, Dönem KarıVergi ve Yasal Yükümlülük Karşı. Hs. 20 milyon alacaklı, Dönem Net Karıveya ZararıHs. 30 milyon alacaklıise İşletmenin vergi sonrasıkarı30 milyon TL’dir. İşletmenin vergi öncesi karı50 milyon TL’dir. İşletmenin döneme ait gelirleri döneme ait giderlerinden fazladır. 692 Dönem Net Karıveya ZararıHesabı, 590 Dönem Net KarıHesabına aktarılarak kapanacaktır.
# Ticari Mallar Hs.nin borç kalanı200000, Yurt içi satışlar hesabınıalacak kalanı150000 ve Dönem sonu stokların maliyeti 100000 lira olduğuna göre Satılan Ticari Mallar Hs. 100000 borçlu, Ticari mallar Hs. 100000 alacaklıdır.
# Alacak Senetleri Hesabının alacaklandırılmasının nedenleri: Senetsiz alacağın tahsil edilmesi, Senetsiz borç karşılığısenet ciro edilmesi, Senetlerin tahsilinin şüpheli hale gelmesi, Senetlerin iskonto ettirilmesi
# İşletmenin dönem başıvarlıkları200 milyon, Dönem sonu varlıkları150 milyon, Dönem başıborçları120 milyon ve kar 20 milyon ise dönem sonu borçları50 milyondur.
# Boşarsa ve araziler amortismana tabi bir varlık değildir.
# ÇıkarılmışTahviller Hs. borçlu, Tahvil Anapara Borç Taksit ve Faizleri hesabıalacaklıolmasıtahvilli borç taksit ödemelerinin kısa vadeli borçlara aktarılmasına aittir.
# Öz kaynaklar =net Varlıklar – Borçlar Öz kaynağıoluşturan unsurlar: Ödenmişsermaye, Sermaye yedekleri, Kar yedekleri, Geçmişyıllar karları, Dönem net karı.
# Ödemesi dönem içinde yapılmışolan gelecek döneme ait 20 milyon liralık gelirin kaydedilmesi: 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hs. 20 milyon Borçlu, 380 Gelecek Aylara ait Gelirler Hs. 20 milyon alacaklı olur.
# Genel Yönetim Giderleri Hs. borçlu, Gider TahakkuklarıHs. alacaklıolmasıödemesi gelecek dönem yapılacak giderin tahakkukuna aittir.
# Normal şartlarda bir yıl içerisinde elden çıkarılması düşünülmeyen veya işletme faaliyetlerinde bir yıldan uzun süre kullanılan varlıklara Duran Varlıklar denir.
# Tüzel kişiliği olmayan şirket Adi Şirkettir.
# Kollektif şirketin kuruluşsözleşmesinde yazılıolarak bulunmasıgerekenler: Şirketin ticaret unvanı, Ortakların ad soyadları, Ortakların ikametgahlarıve tabiyetleri, Şirketin faaliyet konusu
# 590 Dönem Net Karıborçlu, 331 Ortaklara borçlar Hs. alacaklıolmasıkar paylarınıortakların cari hesaplarına devredilmesine ait yevmiye kaydıdır.
# Ortaklara düşen payların cari hesaplarına kaydı: 590 Dönem net karıhs. borçlu, 331 Ortaklara borçlar hs. alacaklıolur.
# Anonim şirketin tedrici kuruluşu sırasında Akbank çıkarılan hisse senetlerinin satışına aracılık etmişve bununla ilgili olarak 200 milyon TL komisyon almıştır. İşletme bu komisyonu 262 Kuruluşve Örgütlenme Giderleri Hesabının borcunda inceleyecektir.
# Limited şirket sermaye artırımına gitmeye karar vermişve gerekli yasal işlemleri yerine getirmiştir. Yevmiye kaydı: 501 ÖdenmemişSermaye Hs. borçlu, Sermaye Hs. alacaklı
# A.Ş. in dönem karı600 milyon, vergiden muaf gelirleri 50 milyon, kanunen kabul edilmeyen giderleri 100 milyon ise bu işletmenin kurumlar vergisi matrahı(mali kar) 650 milyondur. 600+100- 50=650 milyon
# Kooperatifin olumlu gelir-gider farkı1 milyar liradır. Kooperatifin ortaklarıyla yaptığıişlem tutarı 6 milyar, ortak dışıişlemlerin tutarı4 milyardır. Ortak A nın kooperatifle yaptığıişlem tutarının 500 milyon olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere göre Ortak A nın alacağıristurn tutarı80 milyondur.
# Genel idare binasıolarak kullanılan bir bina için ayrılan amortisman payıendirekt kayıt yöntemine göre 770 Genel Yönetim Giderleri Hs. borçlu, 257 BirikmişAmortismanlar Hs. alacaklıolur.
# Gelir hesaplarıdönem sonunda Dönem Karıveya ZararıHesabına devredilerek kapatılır. Dönem sonlarında kalan vermezler. Bilançoda yer almaz. İzleyen döneme aktarılmaz.
# A ve ortağıKollektif şirketinin sermayesi 200 milyon, A nın sermaye payı150 milyon, B nin payı50 milyon, şirketin döneme ait karı50 milyondur. Kar dağıtımından önce sermaye paylarına %10 faiz hesaplanacak ve kalan kar ortaklar arasında eşit dağıtılacaktır. Buna göre A nın alacağıkar payı25 milyon liradır. 200*10/100=20 milyon , 50-20=30 milyon kalan kardır. 30/3=10 milyon eklenecek. Anın alacağıkar payı=150*10/100=15, 15+10=25 milyon
TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ tüm ünitelerin özetleri
- Fikir; bir konuya ilişkin bir görüşe sahip olmaktır.
- İlim; bir işin yapılmasına, bir aracın kullanımına ilişkin yeterliliklere sahip olmaktır.
- Malumat (enformasyon); herhangi bir konuya ilişkin bilgi işlem süreci sonunda ortaya çıkan üründür.
- Bilgiyi işlemekte kullandığımız araçlara bilgi teknolojileri adını veriyoruz.
- Bilgi işleme sürecindeki işlem adımları; 1- kaydetme 2- sınama 3- sıralama 4- sınıflandırma 5- özetleme 6- erişim 7- hesaplama 8- saklama 9- çoğaltma 10- iletmedir.
- Ana bellek; işlemcinin ne yapacağının ve yapacağı işi hangi verilerin üzerinde gerçekleştireceğinin saklandığı birimdir. Ana belleğe rasal erişimli bellek ( RAM) adı verilir.
- Salt okunur bellek ( ROM); bilgisayarın işleyişinin temel kurallarının kaydedildiği bir bellektir. Rom işlemci tarafından okunabilir. Ama ROM’daki bilgiler değiştirilemez.
- Giriş çıkış birimleri; kullanıcının bilgisayara komut ve veri girişi yapmasını, bilgisayarın da kullanıcıya uyarı ya da sonuçları iletmesini sağlayan, komut veri yada sonuçların saklanmasına izin vermeyen bilgisayar bileşenleridir.
- Klavye; temel giriş birimidir.
- Yazıcı; temel çıkış birimidir.
- Ekran; temel çıkış birmidir.
- Ekran kartı; ekranları kontrol etme görevini yerine getiren özel donanım birimleridir.
- Fare; temel giriş birimidir.
- Yardımcı bellek birimleri; veri, komut ya da sonuçların saklanmasını sağlayan bilgisayar bileşenleridir.
- Belirli bir işi gerçekleştirmesi için bilgisayara verilen komutların toplamına bilgisayar programı denir.
-Bir bilgisayar sistemini meydana getiren iki temel bileşenin biri donanım, diğeri yazılımdır.
- Donanım; bilgisayar sisteminin maddi unsurları, yazılım ise maddi olmayan unsurlarıdır.
- Paket programı; herhangi bir amaç için hazırlanmış ve bilgisayar konusunda uzmanlık gerekmeden kullanılabilecek olan bilgisayar programıdır.
-İşletim sistemi; kullanıcılar ve bilgisayar sistemin oluşturan tüm donanım ve yazılımlar arasındaki yorumlayıcı ve düzenleyicidir.
- İşletim sisteminin temel işlevleri; donanım ve yazılım kaynaklarını yönetmek ve uygulamalarla donanım arasındaki işletim sistemini düzenlemektir.
- Dosya; bilgisayar sisteminde verilerin ve programların bulunduğu bilgi kümeleridir.
- Sürücü; bilgisayarda bulunan, veri ve program dosyalarının saklandığı sabit disk, disket ve CD-ROM ortamlarıdır.
-; Klasör; dosyaların ve programların bulunduğu bölümler ve onlara ait bölümlerdir.
- Dosya yapısı; farklı klasörlerde yer alan, dosyaları ifade eder.
-; Masaüstü; programların çalıştırıldığı, kısa yolların, belgelerin ve diğer nesnelerin depolandığı yerdir.
-; Kısayol; farlı program veya uygulamayı masaüstünden çalıştırmak üzere yaratılan nesnelerdir.
- Pencereler; programların içinde çalıştığı çerçevelerdir.
- Etkin pencere; aynı anda açık olan birden fazla pencere bulunduğunda, üzerinde çalışılan penceredir.
- Gezgin; yerel veya ağdaki dosyaları, klasörleri, ve programları değiştirmek için kullanılan araçtır.
- Geri dönüşüm kutusu; silinen nesnelerin depolandığı alandır.
- Ortak öğeler; dosya açmak, kapatmak, kopyalamak, yapıştırmak, son yapılanı geri almak, yazı tipini değiştirmek gibi hemen her büro yazılımında bulunan işlevler ve özelliklerdir.
- Seçme; bir yazılım öğesinin değişikliğe hazır hale getirilmesi işlemidir.
- Klavyedeki F1 tuşunun ardım amacıyla kullanılması en yaygın standartlardan biridir.
- Dosya; dosyaların yaratılması, saklanması, yazıcıya gönderilmesi, sayfa yapısının ayarlanması türü dosyanın yönetimine ilişkin,
- Düzen; dosya içinde kopyalama, yapıştırma, hepsini seçme, aranan veriyi bulma ve değiştirme gibi kolay düzenlemeler yapmamıza yarayan,
-; Görünüm; dosyayı yakınlaştırmak ve uzaklaştırmak, farklı biçimlerde göstermek, araç çubuklarını açığa çıkarmak ya da gizlemek gibi ekran görünümünü ayarlamaya ilişkin,
- Ekle; dosya içine resim, özel biçimde yazı, hazır şekil, ses, hareketli görüntü gibi farklı nesneler eklememizi sağlayan,
-; Biçim; dosya içinde karakterlere, paragraflara, satırlara, sütunlara, sayfalara istediğimiz biçimi vermemize yardımcı olan,
- Araçlar; dosyada yazım denetimi yapma, menülerin ve araç çubuklarının içerdiği komutları kendimize göre ayarlama, yazılımların temel bazı özelliklerinde kendimize göre değişiklikler yapma, makrolar ekleme gibi farklı araçları program içinde çalışmamıza olanak tanıyan,
- Pencere; aynı anda açık farklı dosyalara kolay ulaşmamızı, dosya ya da program pencerelerini istediğimiz gibi ayarlamamızı kolaylaştıran,
- Yardım; o an yaptığımız işe ya da genel olarak yazılımın kullanımına ilişkin destek bilgilere ulaşmamıza yardımcı olan komutları içerir.
- Kelime işleme; etkili ve çekici yazı yazma.
- Sayfa; kelime işlemci programlarında metinlerin yazıldığı ve düzenlendiği alandır.
- Paragraf; enter tuşu tuşlandığında tamamlanan yazı bütünüdür.
- Karakter; metni oluşturan harf, rakam, sembol ve boşluklardır.
- Kelime işlemci; bilgisayar ortamında metin yaratma, düzeltme, biçimlendirme, saklama ve kâğıt üzerine yazdırma işlemlerini kolaylaştıran yazılımlardır.
-; Hücre; işlem tablosuna girilmek istenen verirlin yazıldığı küçük kutucukların her biridir.
- Aktif hücre; veri girilmeye hazır hücredir.
- Gösterge; grafikte genellikle bir renkle ya da desenle sunulan seçilen grafik türüne göre dilim, çizgi ya da sütunun ifade ettiği etiketi belirtir.
- Sunu penceresi metni; şekil, grafik, renk ve nesnelerin üzerine yerleştirildiği boş sunu slayt;ıdır.
- Görsel okur- yazarlık; görsel iletiler yaratma ve görsel iletileri yorumlama sürecidir.
- Resim programları; bilgisayarlarda basit şekiller çizmek ve özellikle fotoğraf gibi gerçek resimleri düzenlemek amacıyla kullanılan yazılımlardır.
-; Vektör; başlangıç ve bitiş noktası belli, matematiksel nicelik gösteren yönlü doğru parçasıdır.
-Çizim programları; bilgisayarlarda çeşitli şekiller ve gerçekçi çizimler yaratmak ya da düzenlemek amacıyla kullanılan yazılımlardır.
- Kayıt; Bir unsura ait verilerin bir araya getirilmesi ile elde edilir. Kayıtlar bir araya gelerek tabloyu meydana getirir. Kayıtları meydana getiren hücrelere alan adı verilir. Tablonun bütün kayıtları aynı alanı içerir.
- Veri; belirli bir amaca ulaşabilmek için gereken ve birbiriyle ilişkili tabloların tamamıdır.
-Veri tabanı yönetim sistemi; programlama bilmeyen bir kullanıcının veri tabanı tasarlayabilmesi, kurabilmesi ve yönetebilmesi için kullanılan bilgisayar yazılımıdır.
-; Bir veri yığınının veri tabanı olarak değer kazanabilmesi ve öncelikle güvenliğinin ve tamlığının sağlanmış olması gerekir.
-; Veri tabanındaki veriler birbirleri ile ilişkilendirilmedikçe veri tabanı niteliği kazanmış olmazlar.
- Veri tabanlarından yararlanarak bilgiye ulaşmakta başvurulan iki yoldan biri sorgulama, diğeri raporlamadır.
- İletim yöntemleri; kullanılan iletim ortamına göre elektrik veya ışık sinyalleri ve radyo dalgaları olabilir.
-Dosya sunucuları; ağdaki kullanıcılara ihtiyaç duydukları kaynakları sağlamakla görevli, genellikli diğerlerine göre daha hızlı ve kapasiteleri geniş bilgisayarlardır.
-; Geniş alan ağı; geniş bir alana yayılmış ve birçok yerel ağı içeren ağa denir. Değişik bilgisayarlarda dağınık bir şekilde bulunan ağ kaynakları, ağın yönetimini zorlaştırabilir.
- Türkiye’de şehirlerarası telefon konuşmaları, şehirlerdeki ana telefon santralleri arasında kurulu fiber optik kablolar üzerinden geçmektedir.
- Ağ işletim sisteminin bir bilgisayara en büyük etkisi, onun kullanabildiği kaynakları artırmasıdır.
- Oturum; kullanıcıların adlarını ve şifrelerini girerek ağ kaynaklarına ulaştıkları zaman aralığıdır.
-; Ağ yöneticisi; ağ kullanıcılarını tanımlamak ve kaynakları paylaşıma açmaktan sorumlu kişiye verilen addır.
- Ağda bulunan kullanıcıların özel dosyalarını korumak için, ağ işletim sistemlerinin güvenlik sistemleri vardır.
- Bilgisayar korsanı; erişim yetkilerini izinsiz elde ederek, bilgisayarda bulunan bilgilere ulaşmaya ve bazen de bozmaya çalışan kişilere verilen addır.
-; Ağ alan sunucusu; ağa bağlı bilgisayarlardaki kaynakların bilgilerini ve kullanıcı tanımlarını tutar.
- Ağdaki paylaşıma açık kaynaklar dosya sunucularını ağa eklenmesi ile az sayıda yerde toplanabilir.
-; Yerel alan ağları; yakın bir coğrafyadaki bilgisayarların birbirleri ile hızla haberleşmesini sağlar.
-; Andaç; ağ işletim sistemleri tarafından halka etrafında döndürülen özel bir mesajdır.
-; Ethernet-;in kullanımı, Andaç Halka teknolojisine göre daha yaygındır.
- Yoğun bir işletim ortamında Andaç Halka teknolojisi, Ethernet-e göre daha iyi performans verir.
- Geniş alan ağları; geniş bir alana yayılmış ve birden çok yerel alan ağı içeren ağlardır.
- Yönlendirici ağ cihazları; bir alt yerel ağdan gelen ve diğer bir ağdaki bilgisayara gönderilen iletileri aktarırlar.
&-- Bir geniş alan ağında yer alan yerel ağa, alt ağ adı verilir.
- Ağ topolojisi; bilgisayarlar arası bağlantıların şeklidir.
- Ağ protokolleri; ağa bağlı bilgisayarların birbirleri ile haberleşmekte kullandıkları dillerdir.
-; İnternet protokollü; farklı ağlardaki bilgisayarların ve kullanıcıların birbirlerine gönderdikleri iletilerin yerlerine ulaşmalarını sağlar.
- Yönlendiriciler; yerel ağ dışındaki bir bilgisayara ulaşmayı sağlarlar.
&- TCP Protokolü; bir bilgisayardan diğerine gönderilecek iletiyi, ağ üzerinde gönderilebilecek uzunlukta küçük paketlere böler.
-; DNS Sunucuları; bilgisayar isimlerini IP numaralarına ve IP numaralarını bilgisayar isimlerine çevirirler. Bir DNS sunucusu telefon rehberi gibi çalışır. İsim karşısında numara söyler.
-; Çevirmeli bağlantı; modem üzerinden telefon numarası çevrilerek yapılan bağlantı türüdür. Çevirmeli bağlantı ev kullanıcıları için en yaygın internete bağlantı yöntemidir.
- Aktif sunucu sayfaları elektronik ticaretin anahtarıdır.
- Java; internet izleyicisi üzerinde çalışabilen programların yazıldığı bir programlama dilidir.
-; ftp Sunucuları; internete bağlı, değişik işletim sistemleri kurulu bilgisayarlar arasında dosya değişimini sağlar.
-; Saldırı saptama sistemleri; geçen paketleri incelerler ve sakıncalı bir durum olup olmadığını belirlerler.
-; İnternet; dünya üzerinde yer alan bilgisayar ağlarının ( eğer internetin bir parçası olmak isterler ise) birbirine bağlanarak meydana getirdikleri ağların ağıdır.
-www; bir ağ ortamında bilgilerin depolanması, biçimlendirilmesi, gösterilmesi ve geri çağrılması için evrensel olarak kabul edilmiş standartlardan oluşmuş bir sistemdir.
- Herhangi bir organizasyon ya da birey tarafından yaratılan sayfaların hepsine birden -Web Sitesi adı verilir. Web sitesi içerisinde yer alan ekranların her biri birer --Web sayfasıdır.
-- Dosya transfer protokolü (ftp); bir başka bilgisayarda kullanıcıların erişimine genellikle ücretsiz ya da çok düşük bir ücret karşılığında sunulan yazılımların kişilerin bilgisayarlarına transfer edilebilmesi için yararlanılan bir ara yüzdür.
- Telnet; başka bir bölgede bulunan bilgisayarı sanki yanında imiş gibi kullanmayı sağlayan bir internet programıdır.
- Arama motorları; aramak istenilen bilgilerin birkaç kelime ya da başlık ile yazıldığı taktirde internet üzerinde yer alan sitelerin adreslerini size hiper metin bağlantısı olan site adresleri şeklinde çıkaran internet siteleridir.
- Anahtar kelime; internet üzerinde yer alan sitelerin taranmasını sağlayarak istenilen bilgiye ulaşmak için arama motorlarına girilen kelime ya da kelime grubu.
- Elektronik posta; iki ya da daha fazla kullanıcının farklı anlarda birbiri ile bilgisayar ağı üzerinde haberleşmesini sağlamaktadır.
- Problem çözme; problemi tanımlama, problemi çözmeye yönelik seçenekleri belirleme ve öngörülen çözümü başarılı bir şekilde uygulama sürecidir.
- Algoritma; herhangi bir işlemin tamamlanması ya da bir problemin çözümüne sonlu sayıda adım sonucunda ulaşılmasını sağlayan kurallar kümesedir. Bilgisayar terminolojisi içerisinde ise algoritma, belirli bir problemi çözmeye yönelik adımlar dizisidir.
- Sözde kodlama; konuşma dili kullanılarak oluşturulan algoritmalara verilen addır.
-Akış şeması; algoritmanın grafiksel şekiller kullanılarak gösterimidir.
- Bilgi sistemi; kişi ve birimler arasındaki veri ve bilgi akışıdır.
- Yönetim fonksiyonları; Planlama; yapılması gerekenler ve bunların ne zaman ve nerede yapılacağı,
- Örgütleme; örgüt yapısı ve ilişkilerin tanımlanması,
- Yürütme; faaliyetlerin gerçekleştirilmesi, çalışanların istekli ve verimli çalışmanın sağlanması,
- Denetleme; yapılanların izlenmesi ve öngörülenlere uygunluğun sağlanması.
alıntıdır
- İlim; bir işin yapılmasına, bir aracın kullanımına ilişkin yeterliliklere sahip olmaktır.
- Malumat (enformasyon); herhangi bir konuya ilişkin bilgi işlem süreci sonunda ortaya çıkan üründür.
- Bilgiyi işlemekte kullandığımız araçlara bilgi teknolojileri adını veriyoruz.
- Bilgi işleme sürecindeki işlem adımları; 1- kaydetme 2- sınama 3- sıralama 4- sınıflandırma 5- özetleme 6- erişim 7- hesaplama 8- saklama 9- çoğaltma 10- iletmedir.
- Ana bellek; işlemcinin ne yapacağının ve yapacağı işi hangi verilerin üzerinde gerçekleştireceğinin saklandığı birimdir. Ana belleğe rasal erişimli bellek ( RAM) adı verilir.
- Salt okunur bellek ( ROM); bilgisayarın işleyişinin temel kurallarının kaydedildiği bir bellektir. Rom işlemci tarafından okunabilir. Ama ROM’daki bilgiler değiştirilemez.
- Giriş çıkış birimleri; kullanıcının bilgisayara komut ve veri girişi yapmasını, bilgisayarın da kullanıcıya uyarı ya da sonuçları iletmesini sağlayan, komut veri yada sonuçların saklanmasına izin vermeyen bilgisayar bileşenleridir.
- Klavye; temel giriş birimidir.
- Yazıcı; temel çıkış birimidir.
- Ekran; temel çıkış birmidir.
- Ekran kartı; ekranları kontrol etme görevini yerine getiren özel donanım birimleridir.
- Fare; temel giriş birimidir.
- Yardımcı bellek birimleri; veri, komut ya da sonuçların saklanmasını sağlayan bilgisayar bileşenleridir.
- Belirli bir işi gerçekleştirmesi için bilgisayara verilen komutların toplamına bilgisayar programı denir.
-Bir bilgisayar sistemini meydana getiren iki temel bileşenin biri donanım, diğeri yazılımdır.
- Donanım; bilgisayar sisteminin maddi unsurları, yazılım ise maddi olmayan unsurlarıdır.
- Paket programı; herhangi bir amaç için hazırlanmış ve bilgisayar konusunda uzmanlık gerekmeden kullanılabilecek olan bilgisayar programıdır.
-İşletim sistemi; kullanıcılar ve bilgisayar sistemin oluşturan tüm donanım ve yazılımlar arasındaki yorumlayıcı ve düzenleyicidir.
- İşletim sisteminin temel işlevleri; donanım ve yazılım kaynaklarını yönetmek ve uygulamalarla donanım arasındaki işletim sistemini düzenlemektir.
- Dosya; bilgisayar sisteminde verilerin ve programların bulunduğu bilgi kümeleridir.
- Sürücü; bilgisayarda bulunan, veri ve program dosyalarının saklandığı sabit disk, disket ve CD-ROM ortamlarıdır.
-; Klasör; dosyaların ve programların bulunduğu bölümler ve onlara ait bölümlerdir.
- Dosya yapısı; farklı klasörlerde yer alan, dosyaları ifade eder.
-; Masaüstü; programların çalıştırıldığı, kısa yolların, belgelerin ve diğer nesnelerin depolandığı yerdir.
-; Kısayol; farlı program veya uygulamayı masaüstünden çalıştırmak üzere yaratılan nesnelerdir.
- Pencereler; programların içinde çalıştığı çerçevelerdir.
- Etkin pencere; aynı anda açık olan birden fazla pencere bulunduğunda, üzerinde çalışılan penceredir.
- Gezgin; yerel veya ağdaki dosyaları, klasörleri, ve programları değiştirmek için kullanılan araçtır.
- Geri dönüşüm kutusu; silinen nesnelerin depolandığı alandır.
- Ortak öğeler; dosya açmak, kapatmak, kopyalamak, yapıştırmak, son yapılanı geri almak, yazı tipini değiştirmek gibi hemen her büro yazılımında bulunan işlevler ve özelliklerdir.
- Seçme; bir yazılım öğesinin değişikliğe hazır hale getirilmesi işlemidir.
- Klavyedeki F1 tuşunun ardım amacıyla kullanılması en yaygın standartlardan biridir.
- Dosya; dosyaların yaratılması, saklanması, yazıcıya gönderilmesi, sayfa yapısının ayarlanması türü dosyanın yönetimine ilişkin,
- Düzen; dosya içinde kopyalama, yapıştırma, hepsini seçme, aranan veriyi bulma ve değiştirme gibi kolay düzenlemeler yapmamıza yarayan,
-; Görünüm; dosyayı yakınlaştırmak ve uzaklaştırmak, farklı biçimlerde göstermek, araç çubuklarını açığa çıkarmak ya da gizlemek gibi ekran görünümünü ayarlamaya ilişkin,
- Ekle; dosya içine resim, özel biçimde yazı, hazır şekil, ses, hareketli görüntü gibi farklı nesneler eklememizi sağlayan,
-; Biçim; dosya içinde karakterlere, paragraflara, satırlara, sütunlara, sayfalara istediğimiz biçimi vermemize yardımcı olan,
- Araçlar; dosyada yazım denetimi yapma, menülerin ve araç çubuklarının içerdiği komutları kendimize göre ayarlama, yazılımların temel bazı özelliklerinde kendimize göre değişiklikler yapma, makrolar ekleme gibi farklı araçları program içinde çalışmamıza olanak tanıyan,
- Pencere; aynı anda açık farklı dosyalara kolay ulaşmamızı, dosya ya da program pencerelerini istediğimiz gibi ayarlamamızı kolaylaştıran,
- Yardım; o an yaptığımız işe ya da genel olarak yazılımın kullanımına ilişkin destek bilgilere ulaşmamıza yardımcı olan komutları içerir.
- Kelime işleme; etkili ve çekici yazı yazma.
- Sayfa; kelime işlemci programlarında metinlerin yazıldığı ve düzenlendiği alandır.
- Paragraf; enter tuşu tuşlandığında tamamlanan yazı bütünüdür.
- Karakter; metni oluşturan harf, rakam, sembol ve boşluklardır.
- Kelime işlemci; bilgisayar ortamında metin yaratma, düzeltme, biçimlendirme, saklama ve kâğıt üzerine yazdırma işlemlerini kolaylaştıran yazılımlardır.
-; Hücre; işlem tablosuna girilmek istenen verirlin yazıldığı küçük kutucukların her biridir.
- Aktif hücre; veri girilmeye hazır hücredir.
- Gösterge; grafikte genellikle bir renkle ya da desenle sunulan seçilen grafik türüne göre dilim, çizgi ya da sütunun ifade ettiği etiketi belirtir.
- Sunu penceresi metni; şekil, grafik, renk ve nesnelerin üzerine yerleştirildiği boş sunu slayt;ıdır.
- Görsel okur- yazarlık; görsel iletiler yaratma ve görsel iletileri yorumlama sürecidir.
- Resim programları; bilgisayarlarda basit şekiller çizmek ve özellikle fotoğraf gibi gerçek resimleri düzenlemek amacıyla kullanılan yazılımlardır.
-; Vektör; başlangıç ve bitiş noktası belli, matematiksel nicelik gösteren yönlü doğru parçasıdır.
-Çizim programları; bilgisayarlarda çeşitli şekiller ve gerçekçi çizimler yaratmak ya da düzenlemek amacıyla kullanılan yazılımlardır.
- Kayıt; Bir unsura ait verilerin bir araya getirilmesi ile elde edilir. Kayıtlar bir araya gelerek tabloyu meydana getirir. Kayıtları meydana getiren hücrelere alan adı verilir. Tablonun bütün kayıtları aynı alanı içerir.
- Veri; belirli bir amaca ulaşabilmek için gereken ve birbiriyle ilişkili tabloların tamamıdır.
-Veri tabanı yönetim sistemi; programlama bilmeyen bir kullanıcının veri tabanı tasarlayabilmesi, kurabilmesi ve yönetebilmesi için kullanılan bilgisayar yazılımıdır.
-; Bir veri yığınının veri tabanı olarak değer kazanabilmesi ve öncelikle güvenliğinin ve tamlığının sağlanmış olması gerekir.
-; Veri tabanındaki veriler birbirleri ile ilişkilendirilmedikçe veri tabanı niteliği kazanmış olmazlar.
- Veri tabanlarından yararlanarak bilgiye ulaşmakta başvurulan iki yoldan biri sorgulama, diğeri raporlamadır.
- İletim yöntemleri; kullanılan iletim ortamına göre elektrik veya ışık sinyalleri ve radyo dalgaları olabilir.
-Dosya sunucuları; ağdaki kullanıcılara ihtiyaç duydukları kaynakları sağlamakla görevli, genellikli diğerlerine göre daha hızlı ve kapasiteleri geniş bilgisayarlardır.
-; Geniş alan ağı; geniş bir alana yayılmış ve birçok yerel ağı içeren ağa denir. Değişik bilgisayarlarda dağınık bir şekilde bulunan ağ kaynakları, ağın yönetimini zorlaştırabilir.
- Türkiye’de şehirlerarası telefon konuşmaları, şehirlerdeki ana telefon santralleri arasında kurulu fiber optik kablolar üzerinden geçmektedir.
- Ağ işletim sisteminin bir bilgisayara en büyük etkisi, onun kullanabildiği kaynakları artırmasıdır.
- Oturum; kullanıcıların adlarını ve şifrelerini girerek ağ kaynaklarına ulaştıkları zaman aralığıdır.
-; Ağ yöneticisi; ağ kullanıcılarını tanımlamak ve kaynakları paylaşıma açmaktan sorumlu kişiye verilen addır.
- Ağda bulunan kullanıcıların özel dosyalarını korumak için, ağ işletim sistemlerinin güvenlik sistemleri vardır.
- Bilgisayar korsanı; erişim yetkilerini izinsiz elde ederek, bilgisayarda bulunan bilgilere ulaşmaya ve bazen de bozmaya çalışan kişilere verilen addır.
-; Ağ alan sunucusu; ağa bağlı bilgisayarlardaki kaynakların bilgilerini ve kullanıcı tanımlarını tutar.
- Ağdaki paylaşıma açık kaynaklar dosya sunucularını ağa eklenmesi ile az sayıda yerde toplanabilir.
-; Yerel alan ağları; yakın bir coğrafyadaki bilgisayarların birbirleri ile hızla haberleşmesini sağlar.
-; Andaç; ağ işletim sistemleri tarafından halka etrafında döndürülen özel bir mesajdır.
-; Ethernet-;in kullanımı, Andaç Halka teknolojisine göre daha yaygındır.
- Yoğun bir işletim ortamında Andaç Halka teknolojisi, Ethernet-e göre daha iyi performans verir.
- Geniş alan ağları; geniş bir alana yayılmış ve birden çok yerel alan ağı içeren ağlardır.
- Yönlendirici ağ cihazları; bir alt yerel ağdan gelen ve diğer bir ağdaki bilgisayara gönderilen iletileri aktarırlar.
&-- Bir geniş alan ağında yer alan yerel ağa, alt ağ adı verilir.
- Ağ topolojisi; bilgisayarlar arası bağlantıların şeklidir.
- Ağ protokolleri; ağa bağlı bilgisayarların birbirleri ile haberleşmekte kullandıkları dillerdir.
-; İnternet protokollü; farklı ağlardaki bilgisayarların ve kullanıcıların birbirlerine gönderdikleri iletilerin yerlerine ulaşmalarını sağlar.
- Yönlendiriciler; yerel ağ dışındaki bir bilgisayara ulaşmayı sağlarlar.
&- TCP Protokolü; bir bilgisayardan diğerine gönderilecek iletiyi, ağ üzerinde gönderilebilecek uzunlukta küçük paketlere böler.
-; DNS Sunucuları; bilgisayar isimlerini IP numaralarına ve IP numaralarını bilgisayar isimlerine çevirirler. Bir DNS sunucusu telefon rehberi gibi çalışır. İsim karşısında numara söyler.
-; Çevirmeli bağlantı; modem üzerinden telefon numarası çevrilerek yapılan bağlantı türüdür. Çevirmeli bağlantı ev kullanıcıları için en yaygın internete bağlantı yöntemidir.
- Aktif sunucu sayfaları elektronik ticaretin anahtarıdır.
- Java; internet izleyicisi üzerinde çalışabilen programların yazıldığı bir programlama dilidir.
-; ftp Sunucuları; internete bağlı, değişik işletim sistemleri kurulu bilgisayarlar arasında dosya değişimini sağlar.
-; Saldırı saptama sistemleri; geçen paketleri incelerler ve sakıncalı bir durum olup olmadığını belirlerler.
-; İnternet; dünya üzerinde yer alan bilgisayar ağlarının ( eğer internetin bir parçası olmak isterler ise) birbirine bağlanarak meydana getirdikleri ağların ağıdır.
-www; bir ağ ortamında bilgilerin depolanması, biçimlendirilmesi, gösterilmesi ve geri çağrılması için evrensel olarak kabul edilmiş standartlardan oluşmuş bir sistemdir.
- Herhangi bir organizasyon ya da birey tarafından yaratılan sayfaların hepsine birden -Web Sitesi adı verilir. Web sitesi içerisinde yer alan ekranların her biri birer --Web sayfasıdır.
-- Dosya transfer protokolü (ftp); bir başka bilgisayarda kullanıcıların erişimine genellikle ücretsiz ya da çok düşük bir ücret karşılığında sunulan yazılımların kişilerin bilgisayarlarına transfer edilebilmesi için yararlanılan bir ara yüzdür.
- Telnet; başka bir bölgede bulunan bilgisayarı sanki yanında imiş gibi kullanmayı sağlayan bir internet programıdır.
- Arama motorları; aramak istenilen bilgilerin birkaç kelime ya da başlık ile yazıldığı taktirde internet üzerinde yer alan sitelerin adreslerini size hiper metin bağlantısı olan site adresleri şeklinde çıkaran internet siteleridir.
- Anahtar kelime; internet üzerinde yer alan sitelerin taranmasını sağlayarak istenilen bilgiye ulaşmak için arama motorlarına girilen kelime ya da kelime grubu.
- Elektronik posta; iki ya da daha fazla kullanıcının farklı anlarda birbiri ile bilgisayar ağı üzerinde haberleşmesini sağlamaktadır.
- Problem çözme; problemi tanımlama, problemi çözmeye yönelik seçenekleri belirleme ve öngörülen çözümü başarılı bir şekilde uygulama sürecidir.
- Algoritma; herhangi bir işlemin tamamlanması ya da bir problemin çözümüne sonlu sayıda adım sonucunda ulaşılmasını sağlayan kurallar kümesedir. Bilgisayar terminolojisi içerisinde ise algoritma, belirli bir problemi çözmeye yönelik adımlar dizisidir.
- Sözde kodlama; konuşma dili kullanılarak oluşturulan algoritmalara verilen addır.
-Akış şeması; algoritmanın grafiksel şekiller kullanılarak gösterimidir.
- Bilgi sistemi; kişi ve birimler arasındaki veri ve bilgi akışıdır.
- Yönetim fonksiyonları; Planlama; yapılması gerekenler ve bunların ne zaman ve nerede yapılacağı,
- Örgütleme; örgüt yapısı ve ilişkilerin tanımlanması,
- Yürütme; faaliyetlerin gerçekleştirilmesi, çalışanların istekli ve verimli çalışmanın sağlanması,
- Denetleme; yapılanların izlenmesi ve öngörülenlere uygunluğun sağlanması.
alıntıdır
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)